Trudno wyobrazić sobie działki bez krzewów bądź drzew ozdobnych. One to bowiem nadają działce oryginalny wygląd oraz niepowtarzalny charakter. Bogactwo gatunków i odmian dostępnych na rynku umożliwia zakup tych wymarzonych, naszym zdaniem najpiękniejszych. Ale czy zawsze nasz wybór przy zakupie takich roślin jest trafny? Myślę, że każdego doświadczonego działkowca niektóre zakupy krzewów bądź drzewek ozdobnych rozczarowały. Jakże często to, co było piękne w punktach sprzedaży okazało się w naszych warunkach klimatycznych i glebowych dużym niewypałem. Dlatego, planując modernizację działki bądź przystępując do zagospodarowania nowej, warto dokładnie przemyśleć jakie rośliny w tych konkretnych warunkach będą najodpowiedniejsze i tylko na takie się zdecydować. Skorzystajmy również z rady innych działkowców, dzięki czemu unikniemy ich błędów i dowiemy się jakie nasadzenia okazały się skuteczne. Zatem planując zakupy krzewów lub drzew ozdobnych sugerowałbym zwrócić szczególną uwagę na następujące właściwości poszczególnych roślin.

Po pierwsze, czy są to gatunki mrozoodporne, odporne na choroby i jakie są ich wymagania glebowe.

Po drugie, jakie rozmiary osiągają dorosłe rośliny, co nie jest obojętne dla naszych niewielkich powierzchni działek. Po trzecie, czy ich uroda przypada tylko na jedną porę roku, czy też wyglądają równie pięknie w pozostałych okresach. I wreszcie czy dodatkowo mogą one dostarczyć nam jadalnych owoców. Jest wiele roślin spełniających wszystkie wymienione warunki. O niektórych już pisałem, jak chociażby o świdośliwie i rokitniku. Tym razem chciałbym Państwa zainteresować dwoma kolejnymi roślinami, które również rosną na mojej działce i uważam je za godne polecenia do uprawy innym działkowcom. Są to dereń jadalny oraz jabłoń ozdobna zwana także rajskim jabłuszkiem.

{akeebasubs !*}

Dereń jadalny

Ojczyzną derenia jest wschodnia i zachodnio-południowa Azja. Roślinę uprawiano już w starożytnej Grecji ze względu na charakter ozdobny, a także owoce. Są to rośliny długowieczne, mogą dożyć 100-150 lat, cały czas zachowując zdolność owocowania. Egzemplarze ponad stuletnie występują również w Polsce. Dereń to małe drzewko lub duży krzew dorastający do 6 m wysokości i około 3 m średnicy. Ładnie prezentuje się zarówno w szpalerze wśród innych krzewów, drzew ozdobnych jak i w pojedynkę wyeksponowany na trawniku. Roślina pięknie wygląda o każdej porze roku. Wczesną wiosną drzewka pokrywają się żółtymi kwiatostanami, następnie ozdobą są soczystozielone liście, późnym latem czerwone owoce (bywają odmiany o owocach żółtych a nawet białych), a jesienią liście przebarwiają się na czerwono. Roślina rośnie bardzo powoli i nie wymaga cięcia, zachowuje wtedy eliptyczny kształt korony. Dobrze znosi warunki naszego klimatu. Owoce to podłużne pestkowce o wiśniowoczerwonym kolorze, dojrzewają pod koniec sierpnia i we wrześniu. Duża zawartość antyutleniaczy oraz witaminy C, nadaje im właściwości zapobiegające i wspomagające leczenie chorób, w tym nowotworowych. Przejrzałe owoce są słodkie i bardzo smaczne, można je wówczas spożywać na surowo. Niedojrzałe są z kolei bardzo kwaśne. Znana i ceniona jest też dereniówka – nalewka o ciekawym smaku, aromacie i kolorze. Można też z owoców sporządzać galaretki, dżemy, soki, wina. Dereń zakwita bardzo wcześnie, bo przed forsycją, na długo przed rozwojem liści. Kwitnie zazwyczaj bardzo obficie a jego kwiaty przy sprzyjającej pogodzie są masowo odwiedzane przez pszczoły. W tym okresie dereń jest pięknym zwiastunem nadchodzącej wiosny. Najlepiej rośnie na glebach dość żyznych, zasobnych w wapń. Jest bardzo wytrzymały na mróz i suszę.

Ozdobne jabłonie

W wiosennym ogrodzie nie powinno zabraknąć kwiatów jabłoni ozdobnych, które w pełni kwitnienia szczelnie okrywają całą koronę. Drzewka te nie zajmują dużo miejsca, gdyż są niewielkie, dorastają zwykle do kilku metrów wysokości, a w razie potrzeby można zawsze zmniejszyć ich rozmiary poprzez odpowiednie cięcie. Większość odmian ma kwiaty w jaśniejszych lub ciemniejszych odcieniach różu. Piękne są także liście, zwłaszcza wiosną kiedy się rozwijają. Mogą mieć wówczas odcienie brunatne, purpurowe, różowe, są lekko błyszczące. Te drzewka nazywane są także rajskimi jabłuszkami, gdyż jesienią dojrzewają na nich malutkie owoce koloru czerwonego, bordowego, żółtego lub zielonawego z pomarańczowym rumieniem. Drzewka te nie są zbyt wymagające. Dobrze rosną na stanowisku słonecznym lub półcienistym, w średnio żyznej, przepuszczalnej, niezbyt kwaśnej i niezbyt wilgotnej glebie. Zaletą tych roślin jest też duża wytrzymałość na mróz, odporność na zanieczyszczenia miejskiej atmosfery i zdecydowanie większa niż ozdobnych wiśni odporność na choroby. Dojrzałe owoce to doskonały materiał na przetwory i oryginalne nalewki.

Stanisław Stefanowicz

POLECAM:

Dereniówka

Skład: 1 kg dojrzałych owoców derenia, 1 kg cukru, 0,5 l spirytusu, 1 l czystej wódki.

Dobrze dojrzałe i wybarwione owoce derenia umyć, osączyć i osuszyć, a następnie ponakłuwać szpilką lub naciąć ostrym nożem. Przełożyć do wyparzonego słoja, zalać spirytusem i wódką, szczelnie zamknąć i postawić w słonecznym ciepłym miejscu na 1 miesiąc, co kilka dni energicznie potrząsać słojem. Następnie zlać płyn i wstawić do lodówki a owoce zasypać cukrem i wymieszać. Słój przykryć gazą i ponownie ustawić w słonecznym, ciepłym miejscu na 2-3 tygodnie także co pewien czas potrząsając nim. Po tym okresie powstały syrop zlać i połączyć z uprzednio zlanym alkoholem. Odstawić do sklarowania na tydzień, następnie przefiltrować i przelać do butelek. Jak większość nalewek i ta zdecydowanie zyskuje na smaku z upływem czasu.

{/akeebasubs}