ZACZĘŁO SIĘ OD STRAŻNICY

W latach trzydziestych XVI w. za panowania księcia Albrechta, na prawym brzegu rzeki Rozogi, w pobliżu granicy z Mazowszem wzniesiono strażnicę myśliwską Rossocken, która istniała do połowy XVIII w. W XVI w. od strażnicy po Szczytno (Młyńsko) rozciągała się pierwotna puszcza, na obszarze której dopiero w kolejnych stuleciach zaczęto zakładać nowe osady.

Dodaj komentarz

Pierwsze plany budowy kolei biegnącej z Warszawy przez Wielbark i Szczytno do Królewca istniały już w połowie XIX w. Budową miała się zająć prywatna spółka.

Dodaj komentarz

Egzekucja robotnika

Po 1933 r. nastąpił na Mazurach intensywny rozwój gospodarczy. Wiązało się to z dojściem do władzy NSDAP. Poprzez przeprowadzone wówczas w okolicy Rudki melioracje zwiększył się areał ziemi użytkowanej rolniczo. Nastąpił też rozwój budownictwa.

Dodaj komentarz

Przywilej lokacyjny dla Waplewa wydał w 1388 r. wielki mistrz Konrad Zöllner von Rotenstein. Nadał w nim Bartuschowi (Bartoszowi) 10 łanów. W zamian za to Bartusch był zobowiązany do wystawienia jednego zbrojnego z koniem za każdym razem, gdy zostanie do tego wezwany przez wielkiego mistrza i „jego braci”.

Dodaj komentarz

SZKOŁA

W roku 1911 r. powstała w Rudce szkoła. Do tego czasu dzieci z tej wsi uczęszczały do szkół w Szczytnie (zachodnia strona wsi) i Czarkowym Grądzie.

Dodaj komentarz

O historii Lipowca pisze Witold Olbryś

Dodaj komentarz

CMENTARZ RODOWY

W pobliżu Kowalika znajduje się jeden z najciekawszych cmentarzy w powiecie szczycieńskim. Próżno go jednak szukać na mapach. Jest to cmentarz rodowy przy nieistniejącym dworze Waldburg.

Dodaj komentarz

Na funkcjonowanie Rudki od samego początku duży wpływ miała rzeka Wałpusza. Już w młodszej epoce kamienia stanowiła ona, wraz z jeziorem Wałpusz, centrum osadnicze. Właśnie na terenie obecnej Rudki w zakolu rzeki Wałpuszy w młodszej epoce kamienia znajdowało się osiedle, umiejscowione na skarpie w pobliżu byłej piaskowni. O obecności ludzkiej w okolicach Rudki w epoce brązu świadczy odnalezienie na terenie wsi siekierki z brązu z szerokim i półkolistym ostrzem.

Dodaj komentarz

ODSŁONIĘCIE

Po I wojnie światowej, pomiędzy mostem na Sawicy a pocztą, założono park, w którym postawiono pomnik, upamiętniający mieszkańców Wielbarka poległych w trakcie I wojny światowej. Uroczyste odsłonięcie odbyło się w niedzielę 25 września 1927 r.

Dodaj komentarz

PRZEMARSZE ROSJAN

22 sierpnia 1914 r. od wschodu przez Rozogi, granicę przekroczył VI Korpus generała Błagowieszczańskiego.

Dodaj komentarz

Żydzi

Społeczność żydowska w Dźwierzutach nie była zbyt liczna. Na przestrzeni niecałych 100 lat żyło tu zaledwie kilka żydowskich rodzin. Wiadomo, że Goldman, kupiec z Dźwierzut, pośredniczył w dostawach broni dla powstańców styczniowych.

Dodaj komentarz

ROZBITY WIEC

Ze względu na przypadającą 11 lipca rocznicę plebiscytu na Mazurach, zmieniłem kolejność tekstów, dotyczących historii Dźwierzut.

Dodaj komentarz

WOJNY NAPOLEOŃSKIE I WIZYTA KRÓLA

W 1807 r. w trakcie wojny z Napoleonem w Dźwierzutach stacjonowali pruscy huzarzy i oddziały artylerii konnej.

Dodaj komentarz

GENEZA NAZWY

Początkowo Dźwierzuty nosiły wywodzącą się z języka pruskiego nazwę Auszlevo.

Dodaj komentarz

ZNANA RODZINA

Bez wątpienia najbardziej znaną żydowską rodziną w Szczytnie byli Cohnowie. Po 1812 r. do Szczytna przybył z Mrągowa Moses Meyer Cohn, który zapoczątkował historię tego rodu w powiecie szczycieńskim.

Dodaj komentarz

MIEJSCE ZMIENIONE PRZEZ HISTORIĘ

Główne skrzyżowanie w Szczytnie to jedno z najbardziej interesujących pod względem historycznym miejsc w naszym mieście. Jest ono wyjątkowo mocno zmienione poprzez zniszczenia z okresu I i II wojny światowej. Przed wojną znajdowały się tu najlepsze lokale (sklepy, hotele, bank).

Dodaj komentarz

ZAŁOŻYCIEL GMINY ŻYDOWSKIEJ

Na szczycieńskim cmentarzu żydowskim zachowały się macewy należące do zmarłych kobiet z rodziny Hirschbergów: Golde Hirschberg, (1843 – 1866) i Racheli Hirschberg z domu Aronson (1816 – 1868). Prawdopodobnie Rachela była żoną Arona Hirschberga oraz matką Juliusa i Golde.

Dodaj komentarz

WZIĘLI NAZWĘ OD KUKUŁKI

Historia nazwy Grzegrzółki jest bardzo ciekawa. Najwcześniej obowiązywała pruska nazwa „Camalven”. Jednak od samego początku istnienia wsi funkcjonowała również nazwa niemiecka -

Dodaj komentarz

WIZERUNKOWA KLAPA

Niedawno pisałem w „Kurku” o szczycieńskim cmentarzu żydowskim. Podałem wówczas, że najcenniejsza pod względem artystycznym na tym cmentarzu macewa I. Flatowa zniszczona została z przyczyn naturalnych.

Dodaj komentarz

NOWE ODKRYCIA

Na początek pozwolę sobie na osobistą dygresję. Pisanie artykułów historycznych do „Kurka” jest dla mnie swojego rodzaju wyzwaniem.

Dodaj komentarz