W Dźwierzutach znajduje się pomnik, z którym mam pewien problem. Chodzi o zlokalizowany na skwerze w centrum wsi były pomnik poświęcony mieszkańcom Dźwierzut poległym w trakcie I wojny światowej. Został on odsłonięty 2 października 1927 r. (w dzień urodzin marszałka Hindenburga). Pierwotnie na pomniku tym, pod wizerunkiem żelaznego krzyża, znajdował się napis:

„Den gefallenen Helden des Weltkrieges 1914-1918”

W 1970 r. wykorzystano go, by uczcić 25. rocznicę „powrotu” Dźwierzut do Polski. Problem polega na tym, że w odróżnieniu od Warmii żadnego powrotu Mazur, a co za tym idzie i Dźwierzut, do Polski nigdy nie było. To propagandowe kłamstwo wymyślone zostało po to, by uzasadnić przejęcie tego regionu przez Polskę. Dzisiaj, gdy już nikt nie kwestionuje naszego prawa do Mazur, gdy z naszym, do niedawna śmiertelnym wrogiem, łączą nas przyjazne stosunki, takie kłamstwo można byłoby sobie darować. Niczemu dobremu ono nie służy. Można co najwyżej pomyśleć, że to pozostałość po słusznie minionym okresie, który skończył się w 1989 r. Czy jednak aby na pewno jest to tylko pozostałość po komunizmie? Okazuje się, że nie do końca.{akeebasubs !*}

{/akeebasubs}{akeebasubs *} Nie wiadomo dokładnie kiedy, ale zawieszona na pomniku tablica uległa uszkodzeniu. Kolory całkowicie stracił też wiszący na nim orzeł bez korony. Po 2006 r. władze Dźwierzut postanowiły pomnik odnowić. Zawieszono nową tablicę, jednak napis pozostawiono bez zmian. Postarano się o nowego orła. Rzeczywiście ten nowy blaszany orzeł ma bardzo żywe kolory, lecz niestety do pomnika nie bardzo pasuje. Mnie kojarzy się on z jakimś jarmarcznym gadżetem. I tu się pojawia kolejny problem. Wydaje mi się, że ze strony władz samorządowych należy się symbolom narodowym bezwzględny szacunek. Ten powieszony w tym eksponowanym miejscu, przez władze (lub za ich przyzwoleniem) blaszany, gadżetowy orzeł jest chyba w domyśle symbolem narodowym? Czy to, że wisi nad kłamstwem historycznym przypadkiem mu nie uwłacza?

Nikt nam nie broni stawiać na Mazurach polskich pomników. Podchodźmy do nich jednak poważnie, zwłaszcza jeśli mamy zamiar umieszczać na nich symbole narodowe.

Czy coś z tym pomnikiem można zrobić? Wydaje mi się, że tak, tym bardziej, że to nie obecna ekipa rządząca w Dźwierzutach za jego wygląd odpowiada. Najprościej byłoby przywrócić mu częściowo pierwotną formę i powiesić tabliczkę z napisem: Poległym w trakcie I wojny światowej. Bez wymieniania jakichkolwiek narodowości. Taki napis nie powinien budzić żadnych kontrowersji.

Dobrym przykładem są chociażby Nowe Kiejkuty, gdzie na cokole, na którym pierwotnie znajdował się głaz upamiętniający poległych w trakcie I wojny światowej mieszkańców wsi ustawiono nowy kamień z tabliczką i napisem:

1391-2011 Dla upamiętnienia 620-lecia powstania Nowych Kiejkut. Mieszkańcy sołectwa 20.08.2011 r. W tym miejscu stał pomnik poświęcony mieszkańcom wsi, którzy zginęli w czasie I wojny światowej.

(zdjęcia ze zbiorów autora){/akeebasubs}