Jezioro i miejscowość Dłużek otaczają przepiękne lasy, które kryją wiele tajemnic.

Nadleśniczy – archeolog, poseł i burmistrz

Mazurskie nadleśnictwo Dłużek (Hartigswalde) powstało z części wcześniejszego nadleśnictwa w Napiwodzie. W 1840 roku nadleśnictwo Dłużek zostało zlikwidowane, następnie wznowiło swoją działalność w 1864 roku. W latach 1879-1882 nadleśniczym w Dłużku był Gottfried Johann Christian Seehusen, który pochodził spod Flensburga w północnych Niemczech i miał trzech braci kapitanów na statkach morskich, dzięki którym w młodości opłynął świat. Przez trzy semestry studiował medycynę na Uniwersytecie w Kopenhadze, jednak jego powołaniem okazało się leśnictwo. Jego pasją była natomiast archeologia mazurskich ziem. W latach 1882-1885 Seehusen był posłem do pruskiego sejmu. W latach 1891-1903 sprawował urząd burmistrza Szczytna. Kolejnym nadleśniczym w Dłużku był Kampmann. Jego następcą został Faber, który stanowisko to piastował w latach 1895-1900. W roku 1900 nadleśniczym został Karl Schleiff, urzędujący do 1912 roku. Na cześć Schleiffa jeziora Krzywek Mały i Krzywek Duży (to drugie zostało później zmeliorowane) nazwano Klein Schleiff – See i Groß Schleiff – See (Jezioro Schleiff Małe i Jezioro Schleiff Duże).

Lasy Kocha

Siedziba nadleśnictwa Dłużek, w lesie przy drodze do Olsztyna, powstała prawdopodobnie w 1868 roku.{akeebasubs !*}

{/akeebasubs}{akeebasubs *} W 1903 roku wyremontowano ją i rozbudowano. W 1881 roku nadleśnictwo Dłużek obejmowało 8 472 ha, w tym 7045 ha lasów. W 1925 roku do nadleśnictwa należało 8 leśnictw: Dłużek, Kał, Łowne Jezioro, Grobka, Trzęsawisko, Nowy Las, Jedwabno, Rutka. Nadleśniczym w Dłużku w latach 1934-1942 był Kurt von Ziegner. Nadleśniczy Ziegner, rocznik 1903, był synem pruskiego pułkownika i wywodził się z Dolnego Śląska. Zakończył urzędowanie w Dłużku w 1942 roku, ponieważ wraz z nadleśniczym Hoene z Koniuszyna i nadleśniczym Rahmem z Zimnej Wody sprzeciwił się traktowaniu tych trzech nadleśnictw oraz nadleśnictwa Napiwoda jako prywatnego terenu łowieckiego gauleitera Ericha Kocha. Konflikt z gauleiterem Prus Wschodnich zakończył się dla Ziegnera, Rahma i Hoene’go zwolnieniem. Wszyscy trzej musieli szukać sobie pracy poza Prusami Wschodnimi (Ziegner znalazł ją w lasach pod Gdańskiem), ponieważ Koch zadbał o to, by nie znaleźli oni posad w podległej mu prowincji. Kochowi w sprawie przejęcia mazurskich nadleśnictw osobiście pomógł Hermann Göring. Aby się mu zrewanżować, Koch na początku 1943 roku zorganizował wielkie polowanie z nagonką, w której udział miało brać około 3 000 naganiaczy. Królem polowania został oczywiście Göring z liczbą 200 ustrzelonych zajęcy. W Złotych Górach obok Zimnej Wody gauleiter Koch urządził sobie rezydencję myśliwską, z której korzystał w trakcie polowań „w swych lasach”. Na miejsce Ziegnera gauleiter Koch obsadził w Dłużku cieszącego się jego względami von Bodungena, który zarządzał stąd terenem wszystkich czterech nadleśnictw należących do Kocha. Był to ostatni nadleśniczy w Hartigswalde przed 1945 rokiem, który wkrótce po objęciu nadleśnictwa Dłużek zmarł a jego stanowisko nie zostało już potem obsadzone.

Nadleśniczy Kaczor

Po 1945 roku nadleśnictwo Dłużek istniało dalej, jednakże jego siedziba mieściła się w Jedwabnie. Stan ten przetrwał do 1973 roku. Wtedy to nadleśnictwa Dłużek i Zimna Woda zostały połączone i stworzyły nadleśnictwo Jedwabno. Szczególnie zasłużonym dla miejscowych lasów i okolicznych miejscowości był wówczas nadleśniczy Józef Kaczor, który w latach 1960 – 1973 stał na czele nadleśnictwa Dłużek z siedzibą w Jedwabnie a w latach 1973 – 1987 był nadleśniczym nadleśnictwa Jedwabno. W Dłużku posiadał też domek letniskowy. Nadleśniczy Kaczor urodził się 26.10.1927 koło Tarnowa. W 1953 roku ukończył Wydział Leśny na Uniwersytecie Jagiellońskim w Krakowie. Od 1954 roku związał się z Mazurami. Najpierw był leśniczym w Szerokim Borze koło Pisza, później pracował w nadleśnictwie Drygały. Następnie został nadleśniczym w Dłużku i tak związał się z ziemią jedwabieńską już na stałe. Obok pracy zawodowej, z której wspomina się go jako znakomitego nauczyciela i szefa kolejnych pokoleń leśników, Józef Kaczor angażował się w działalność społeczną. Był radnym gminnym i wojewódzkim. Działał w Polskim Związku Łowieckim, Lidze Ochrony Przyrody i Ludowych Zespołach Sportowych. Udzielał się także w OSP. Był członkiem i wiceprezesem OSP Jedwabno a potem jej honorowym prezesem. W 1987 roku z powodu złego stanu zdrowia przeszedł na emeryturę. Zmarł 20 listopada 1997 roku po długiej i ciężkiej chorobie, wskutek której uległ całkowitemu sparaliżowaniu. Pochowano go w ziemi rodzinnej, w Małopolsce. Jego imieniem nazwano jedną z ulic w Dłużku a w 2007 roku w Zimnej Wodzie odsłonięto głaz z tablicą poświęconą jego pamięci.

Sławomir Ambroziak

Od Redakcji: Gmina Jedwabno i Sołectwo Dłużek przy współpracy z Mazurskim Stowarzyszeniem Regionalnym ustawiły w Dłużku tablice dotyczące historii tej miejscowości. Niniejszy tekst pochodzi z jednej z tablic.{/akeebasubs}