Dobierając rośliny sadzone na działkach, przydomowych ogródkach a także w otoczeniu takich miejsc jak place zabaw, przedszkola, szkoły należy wybierać takie, które nie wykazują trujących właściwości. Tydzień temu zwróciłem uwagę na niebezpieczeństwo grożące ze strony bluszczu pospolitego, czarnego bzu oraz wawrzynka wilczełyko, szczególnie dla małych dzieci. Tym razem rozszerzę ten katalog o kolejne rośliny, które są piękne, ale jednocześnie niebezpieczne jak poprzednie. Niewątpliwie jedną z nich jest ligustar pospolity . Jest to rodzaj rośliny drzewiastej z rodziny oliwkowatych, dobrze znoszącej strzyżenie, stąd dość powszechnie wykorzystywanej do formowania żywopłotów. Wiosną pojawiają się białe, lejkowate, silnie pachnące kwiaty, a we wrześniu i październiku dojrzewają czarne błyszące owoce, pestkowe przypominające jagody. I te właśnie „jagody” są dla człowieka trujące, ale jednocześnie dla około 20 gatunków ptaków oraz wielu ssaków i owadów stanowią cenne pożywienie. Wśród substancji trujących występujących w drzewach i krzewach najbardziej toksycznymi są alkaloidy. Takie właśnie substancje występują między innymi w cisach i złotokapach.

{akeebasubs !*}

Cis pospolity to wiecznie zielone, długowieczne, bezżywiczne i wolno rosnące drzewo lub krzew. Cisy kwitną w kwietniu, a jesienią wytwarzają oliwkowoczarne nasiona tkwiące w otwartej na szczycie kubeczkowatej czerwonej osnówce, o słodkomdłym, lepkim miąższu. Wszystkie części cisów poza właśnie czerwoną osnówką zawierają silnie trujący dla człowieka i niektórych zwierząŧ, zwłaszcza dla koni alkaloid, a nieszkodliwy np. dla saren i jeleni. Najbardziej trujące są igły tej rośliny zimą.

Przepiękną, dekoracyjną, ale zarazem silnie trującą rośliną jest złotokap , zwany też złotym deszczem. Jest to rodzaj rośliny z rodziny bobowatych obejmujący 2 gatunki krzewów lub niskich drzew. Kwitnie bardzo obficie w maju i czerwcu. Wówczas złoto-żółte kwiaty zebrane w długie zwisające grona są jego największą ozdobą. Owocem są strąki, często utrzymujące się do następnej wiosny. Wszystkie części rośliny zawierają alkaloidy, najwięcej jest ich w nasionach, mniej w liściach i kwiatach. Objawy zatrucia u dzieci mogą pojawić się już po zjedzeniu dwóch nasion. Trujące alkaloidy zawiera także żarnowiec miotlasty z rodzaju bobowatych, szkodliwy dla ludzi, ale często uprawiany na paszę dla zwierzyny leśnej. Kwiaty tej rośliny są w kolorze żółto-czerwonym, a owocem strąk wielonasienny otwierający się z trzaskiem w suche słoneczne dni. Trujące są głównie nasiona żarnowca. Podobne właściwości posiadają janowce - niskie krzewy przypominające żarnowce dorastające do 2 m wysokości, o żółtych, rzadziej białych kwiatach. Owoce to małe owłosione strąki. Pięknym atrakcyjnym krzewem jest kalina koralowa o szerokich kwiatach i czerwonych owocach. Jest to roślina od dawna w medycynie ludowej wykorzystywana przy przeziębieniach, chorobach układu pokarmowego, krwawieniach, nadciśnieniu i chorobach skóry. Jednakże w większych dawkach surowce kaliny mogą być trujące. Po zjedzeniu owoców przez dzieci zdarzały się wypadki śmiertelne. Owoce mogą być jadalne po przemrożeniu i odpowiednim przygotowaniu, ale lepiej nie ryzykować.

Stanisław Stefanowicz

{/akeebasubs}