Każdego roku staram się część swojego tarasu altanki osłonić przed ostrymi promieniami słonecznymi. Przez kilka lat rolę taką spełniała winorośl, ale częste przemarzanie skłoniło mnie do wyboru innego rozwiązania. Osłonę taką obecnie tworzą pnącza wieloletnie oraz jednoroczne. I tym właśnie roślinom poświęcę dzisiejszy artykuł. Na początku warto podkreślić, że pnącza to rośliny, które dają sobie radę niemal wszędzie. Potrafią czepiać się i plątać, wysoko wspinać się ku słońcu, upiększać ogrody, balkony mieszkań, zakrywać brzydsze miejsca, tworzyć skuteczną osłonę przed gorącymi promieniami słonecznymi. Zmieszczą się wszędzie i mogą rosnąć w każdych warunkach: w słońcu i zacienieniu, na dużej przestrzeni i tam, gdzie prawie nie ma miejsca. Trzeba tylko dobrać do warunków jakimi dysponujemy, odpowiednie gatunki. Na szczęście wybór tych roślin jest obecnie olbrzymi. Dostępne są więc pnącza jednoroczne i wieloletnie, pnącza byliny i pnącza krzewy. Rośliny te mogą chwytać się za pomocą wąsów czepnych, korzeni lub przylg. Jedne rosną bujnie szybko i wysoko, inne powoli, a jeszcze inne nigdy nie osiągną dużych rozmiarów i mogą być uprawiane w doniczkach czy skrzynkach balkonowych. Dzięki tym roślinom można szybko przeistoczyć wybrane miejsca w urocze oazy zieleni i wielobarwnych kwiatów. Pnącza to niezwykle ciekawa grupa roślin, doceniana przez wielu działkowców.

Barwne i urokliwe

powojniki

Powojniki należą do atrakcyjnej, bogatej w piękne rośliny ozdobne rodziny jaskrowatych. Są więc spokrewnione z pełnikami, zawilcami i jaskrami. Największe zainteresowanie hodowców wzbudzają powojniki wielokwiatowe. Każdego roku powstaje wiele nowych odmian. Powojniki wielokwiatowe odznaczają się bogatą gamą kolorów: wszystkie odcienie bieli, różu, czerwieni, błękitu i fioletu. Są w tej grupie odmiany o kwiatach pojedynczych, półpełnych i pełnych, drobnych i olbrzymich (do ponad 20 cm średnicy). Powojniki lubią ziemię żyzną. Nie lubią zaś gleb ciężkich, zlewnych, ani zbyt suchych i ubogich. Przed zimą większość powojników wymaga zabezpieczenia luźno ułożonym u nasady roślin stroiszem świerkowym itp. Większość powojników wielokwiatowych kwitnie nawet w półcieniu.

{akeebasubs !*}

Pnącza jednoroczne

To grupa roślin, która niemal w całości może być wykorzystana do dekoracji naszych balkonów. Rośliny te wytwarzają dużą masę zieleni w krótkim czasie. Dzięki temu można z nich stworzyć zielone ściany izolujące balkon od ulicy. Mogą zatem nadać balkonom charakter werandy czy altany, pełnić rolę osłony przed zbyt ostrym słońcem a także przed ciekawskimi sąsiadami. Oprócz takich funkcji niektóre pnącza wytwarzają niezwykle dekoracyjne i pachnące kwiaty, jak np. groszek pachnący. A tak na marginesie są sytuacje, w których kwiaty mogą zastąpić słowa, przekazywać myśli, uczucia, życzenia czy informować o czymś. Dzieje się tak dzięki ich symbolice, tradycji, skojarzeniom z ich nazwą czy też wyglądem. Mowa kwiatów może wyrażać tajemnice zakochanych, stać się symbolem określonych czasów jak, np. czerwony goździk w czasach PRL, którego nie mogło zabraknąć podczas partyjnych czy państwowych uroczystości, manifestacji, obchodów Święta Kobiet. Łodygi jednorocznych pnączy mają charakter oplatający wszelkie podpory, siatki, barierki itp. a niektóre wytwarzają wąsy czepne. Jednoroczne rośliny pnące wysiewamy wprost do pojemników lub bezpośrednio do gruntu po kilka nasion w odstępach około 20 cm, zwracając uwagę na termin wysiewu poszczególnych gatunków. Przykładowo groszek pachnący możemy wysiać już pod koniec marca i w kwietniu, a nasturcję w maju po ostatnich przymrozkach. Do ładnych pnączy jednorocznych można zaliczyć między innymi: groszek pnący, fasolę wielokwiatową, nasturcję, kobeę pnącą, tunbergię, wilec wielokwiatowy, powój trójbarwny.

Nasturcja pnąca

Nasturcja to bardzo powszechny kwiat naszych balkonów i ogrodów. Wizerunek tych kwiatów stał się motywem wspaniałych witraży stworzonych przez Stanisława Wyspiańskiego. Roślina ta równie dobrze rośnie na piaskach, czy innych lekkich, średnio żyznych i niezbyt wilgotnych glebach. Wysiana w miejscach żyznych lub w cieniu wytworzy obfite ulistnienie, ale słabo zakwitnie. Nasturcja wszędzie niesie ze sobą ciepło, słoneczne barwy i znakomicie łączy prostotę z niezwykłą finezją. Nasturcja, choć uważana za tak bardzo polski kwiat, pochodzi jednak z dalekiego Peru i Boliwii, a do Europy Środkowej przywiózł je Holender Bewerning w 1684 r. Zachwycając się urodą nasturcji warto zwrócić uwagę na jeszcze inne jej właściwości. Otóż po pierwsze wszystkie jej części są jadalne. Można zatem spożywać bez obaw jej liście, kwiaty, a nasiona marynować jak kapary. Po drugie – posiada ona właściwości leczniczo-kosmetyczne. We Francji uważa się ją za roślinę odmładzającą, sprzyjającą długowieczności. Duża zawartość w niej siarki pomaga podobno w schorzeniach gośćcowych. Z liści i kwiatów można sporządzić sałatę odżywczą, smaczną, lekko piekącą i pomocną w awitaminozach. Bez obaw możemy też zastosować nalewkę wzmacniającą włosy, której przepis podaję obok.

Stanisław Stefanowicz

POLECAM

Nalewka z zielonych pączków nasturcji wzmacniająca włosy

skład: pół szklanki świeżo zerwanych pączków nasturcji, 1/2 l spirytusu 70%. Świeżo zerwane paczki nasturcji zalać spirytusem. Pozostawić w ciemnym miejscu na 10 dni, często wstrząsając naczyniem. Skórę głowy nacierać nalewką przez tydzień na noc. Po tygodniu zabieg przerwać na kolejny tydzień. W takich cyklach kurację prowadzić do pół roku.

{/akeebasubs}