Nasze zdrowie zależy od wielu czynników. Jednym z najważniejszych jest woda. Wszyscy wiemy, że bez niej nie ma życia.

Powinniśmy również wiedzieć, że bez wody nie ma zdrowia. Człowiek pozbawiony jej umiera w ciągu kilku dni. Zdarza się to w warunkach pustynnych. W naszym klimacie każdy ma dostęp do wody. A jednak odwodnienie organizmu jest częstą przyczyną hospitalizacji. Dotyczy to nie tylko osób z wymiotami lub biegunką, ale również tych, którzy po prostu piją za mało wody. Wielokrotnie spotykam pacjentów, którzy trafiają do szpitala w stanie odwodnienia organizmu, tylko dlatego, że przyjmowali zbyt mało płynów. Człowiek każdego dnia powinien wypijać mniej więcej osiem szklanek wody. Szczególnie starsze osoby piją zdecydowanie mniej i cierpią z tego powodu.

Niedobór wody upośledza funkcję wszystkich narządów naszego organizmu. Bez wody nawet mrugnąć nie bylibyśmy w stanie.{akeebasubs !*}

{/akeebasubs}{akeebasubs *}  I nie jest to wcale przenośnia, gdyż ruch powieki po gałce ocznej możliwy jest dzięki warstwie płynu. Nasze komórki mózgowe w 80% składają się z wody i w przypadku odwodnienia ich funkcja znacznie się pogarsza. Może to prowadzić do osłabienia nastroju, drażliwości. U osób starszych ciężkie odwodnienie może powodować zmiany w zachowaniu przypominające psychozę. Dzieci stają się kapryśne i zmęczone. Wśród pisarzy, artystów i innych twórców słyszy się czasem określenie „intelektualna posucha”. Może być w tym więcej oczywistej prawdy niż metafory. Jeśli więc chcemy, aby nasz umysł pracował sprawnie, powinniśmy pić dużo wody.

Właściwe nawodnienie jest niezbędne do prawidłowego funkcjonowania układu oddechowego. Nasze drogi oddechowe pokryte są warstwą śluzu. Wszelkie zanieczyszczenia z powietrza, a także bakterie i wirusy osiadają na tym śluzie. Dzięki pracy rzęsek pokrywających komórki nabłonka śluz jest transportowany do góry i wydalany na zewnątrz przy odkrztuszaniu lub jest połykany. Im śluz gęstszy, tym trudniejszy jego transport. Dlatego właściwe nawodnienie organizmu usprawnia proces oczyszczania dróg oddechowych, oraz usuwania szkodliwych bakterii i wirusów. Leki mukolityczne, czyli rozrzedzające wydzielinę dróg oddechowych, a także inhalacje z soli fizjologicznej nawadniające drogi oddechowe są ważnym sposobem leczenia infekcji. Dbanie o właściwe nawodnienie organizmu i skuteczne oczyszczanie dróg oddechowych może więc uchronić nas przed zachorowaniem. Pamiętajmy o tym szczególnie teraz, w sezonie infekcyjnym.

Woda jest również niezbędna dla prawidłowego funkcjonowania naszych nerek. Nerki odpowiadają za oczyszczanie organizmu. Mogą prawidłowo wykonywać swoją funkcję, jeśli mają odpowiednią ilość wody. Nikomu z nas nie przyjdzie do głowy, aby do pralki wlewać dwie szklanki wody i w takiej ilości robić pranie. Wiadomo, że ubrania nie zostaną właściwie uprane, a pralka może ulec uszkodzeniu. Niestety wielu z nas zmusza swoje nerki do pracy w warunkach, gdy wody jest tak mało. Prowadzi to często do uszkodzenia nerek. Osoby palące wraz z dymem papierosowym dostarczają do swoich organizmów wiele toksyn. Stwierdzono, że sprzyja to rozwojowi raka pęcherza moczowego, ponieważ toksyny te są wydalane wraz z moczem. Jednak palacze, którzy piją dużo wody mają mniejsze ryzyko zachorowania na raka pęcherza moczowego. Wynika to z tego, że ich mocz jest mniej zagęszczony i toksyny są szybciej wydalane z organizmu. Duża ilość wody jest również dobrym sposobem na zapobieganie kamicy dróg moczowych. Znaczne zagęszczenie moczu sprzyja krystalizacji różnych substancji zawartych w moczu i tworzeniu kamieni. Możemy temu zapobiec pijąc dużo wody. Wiele osób jest przekonanych, że piwo jest dobre na nerki. Oczywiście to nie zasługa alkoholu. Korzystny efekt wywołuje duża ilość wypijanego płynu, co prowadzi do rozcieńczenia wydalanego moczu.

Ludzie piją za mało wody, ponieważ często nie czują pragnienia. Za uczucie pragnienia odpowiada nasz mózg. W części mózgu zwanej podwzgórzem znajdują się specjalne komórki – osmoreceptory, które reagują na zmniejszenie zawartości wody w organizmie i wywołują uczucie pragnienia, a równocześnie pobudzają produkcję hormonu, który odzyskuje wodę z moczu, prowadząc do jego zagęszczenia i w ten sposób zatrzymuje wodę w organizmie. Z komórkami ośrodka pragnienia jest jednak tak, że nie zawsze właściwie sygnalizują prawidłowy stan nawodnienia organizmu. Jeśli przez długi czas wypijamy zbyt mało wody, komórki mózgowe przyzwyczajają się do takiej sytuacji i przestają sygnalizować stan odwodnienia. Sytuację tę możemy porównać do funkcji komórek odpowiedzialnych za węch. Wszyscy wiemy, że nasz węch przyzwyczaja się do zapachów i po pewnym czasie już ich nie czujemy. Adaptacja komórek węchowych do zapachów może też prowadzić do niebezpiecznych sytuacji. Zdarzyło mi się kiedyś wejść do mieszkania, w którym było pełno gazu. Starsza pani, która tam mieszkała zupełnie nie czuła zapachu gazu ulatniającego się z kuchenki i nie była świadoma niebezpieczeństwa. Podobnie jest z odczuciem pragnienia. Możemy nie czuć, że jesteśmy odwodnieni i że nasze zdrowie jest zagrożone. Dlatego pamiętajmy o piciu wody w odpowiedniej ilości, niezależnie czy czujemy pragnienie czy też nie.

Włodzimierz Tarasiuk{/akeebasubs} 

Autor jest lekarzem, specjalistą chorób wewnętrznych. Pracuje jako lekarz rodzinny w Przychodni Vita-med. Pełni też dyżury w szpitalu na Oddziale Wewnętrznym.