Kontynuując tematykę upraw na działce roślin zielarskich, tym razem zajmę się tymiankiem pospolitym nazywanym też włoską macierzanką. Tymianek to jedna z najpopularniejszych roślin zielarskich. Jest niską rozgałęzioną krzewinką dorastającą do wysokości około 40 cm. Kwitnie w czerwcu i lipcu, wytwarzając na szczytach pędów różowe lub fioletowe (niekiedy białe) kwiatostany. Tymianek to roślina o bardzo swoistym, aromatycznym, przyjemnym, ale ostrym zapachu. Zaliczany jest do roślin wybitnie miododajnych oraz najwcześniej rozpoznanych i docenianych przez człowieka. Znany był już w starożytności jako lek, przyprawa i kadzidło. Starożytni przypisywali tymiankowi zdolności dodawania odwagi, siły i dzielności na polu walki. Do Polski trafił dzięki jezuitom w czasach królowej Bony. Tymianek wymaga gleby wilgotnej, przepuszczalnej, zasobnej w wapń, miejsca słonecznego, osłoniętego od wiatru. Cień powoduje, że roślina ma zbyt długie pnącza i mało atrakcyjny wygląd. Dobrze znosi suszę, zaś źle rośnie na glebie podmokłej. Może być z powodzeniem uprawiany na balkonie, parapecie okiennym. Uprawiany na wapiennym podłożu ma wyjątkowo ostry smak i intensywny zapach. Mimo że jest byliną to hodując go w celach kulinarnych lepiej traktować go jako jednoroczną, gdyż młode listki są bardziej delikatne. Podstawowym sposobem uprawy tymianku jest wysiew nasion wprost do gruntu. Nasiona przykryte warstwą około 1,5 cm ziemi kiełkują już po 10 dniach. Można też rozmnażać przez podział od IV do VII, a także przez sadzonki odrywane z piętką od IX do XI.
{akeebasubs !*}
Aby zapoznać się z pełną treścią artykułu zachęcamy
do wykupienia e-prenumeraty.
Wykorzystanie
walorów tymianku
Surowcem zielarskim jest ziele tymianku. Ziele najlepiej ściąć po raz pierwszy na początku kwitnienia - w czerwcu na wysokości 10 cm od ziemi po to, by jego odrosty można było zebrać ponownie na początku września. Jako przyprawę w kuchni tymianku używa się przede wszystkim do mięs: pieczeni wołowej, wieprzowiny, wątróbki, farszy, kotletów mielonych, pieczonego drobiu, ryb, sosów, gulaszy i paprykarzy, dań z grilla, rosołu i innych zup, pasztetów, wędlin, kiszenia i marynowania ogórków. Szczypta tymianku bardzo dobrze komponuje się z potrawami z roślin strączkowych. Suszony tymianek ma silniejszy aromat niż świeży i dlatego używa się go w niewielkich ilościach. Tymianek to także roślina lecznicza. Współczesna medycyna używa tymianku jako środka wykrztuśnego, przeciwbakteryjnego, uspokajającego, regulującego trawienie, wzmacniającego oraz gojącego rany. Napar tymiankowy można stosować w suchym kaszlu, chrypce, trudnościach w odkrztuszaniu, przy zaburzeniach trawiennych do płukania jamy ustnej i gardła w stanach zapalnych do kąpieli, leczy liszaje, wrzody i trądzik. W kosmetyce dodawany jest do mydeł, wód do płukania ust, past do zębów i wielu innych kosmetyków.
Stanisław Stefanowicz
POLECAM
Napar tymiankowy
2,5 płaskiej łyżki wysuszonego ziela zalać 0,5 litrem wrzątku i parzyć 15 minut. Pić go po 1/3 szklanki 3 razy dziennie, jako środek wykrztuśny po posiłku, a jako żołądkowy wspomagający trawienie pić taką samą ilość przed posiłkami.
{/akeebasubs}