POCZĄTKI KATOLICKIEJ PARAFII

W połowie XIX w. połowa mieszkańców Lesin Wielkich była katolikami. Nie mieli oni jednak w swojej okolicy żadnej świątyni.

Najbliższe kościoły katolickie znajdowały się na Warmii lub po drugiej stronie granicy w Polsce. 25 sierpnia 1851 r. biskup Józef Ambroży Gerlitz ustanowił ks. Walentego Tolsdorfa duszpasterzem katolików w powiecie szczycieńskim i przekazał mu zakupiony w lipcu dom i gospodarstwo w Lesinach Wielkich. We wrześniu ks. Tolsdorf przybył do Lesin z zamiarem budowy kościoła. Landratura szczycieńska nałożyła na niego zakaz odprawiania nabożeństw katolickich. Od tego zakazu ks. Tolsdorf skutecznie się odwołał i ostatecznie 19 kwietnia 1856 r. erygowano parafię w Lesinach Wielkich. Jednak jeszcze przez wiele lat lokalne władze różnymi sposobami starały się utrudnić publiczne funkcjonowanie wspólnoty katolickiej. Wiele emocji budziło zwłaszcza wychowywanie dzieci z mieszanych małżeństw.{akeebasubs !*}

BUDOWA KOŚCIOŁA

W 1856 r. proboszczem w Lesinach został ks. Józef Jordan. W 1856 r. rozpoczął on budowę pierwszego od czasów reformacji kościoła katolickiego na Mazurach. Zakończono ją w 1859 r. Świątynia wzniesiona została w stylu neogotyckim. Początkowo był to sam korpus bez wieży. Od 1863 r. księdzem w Lesinach był Józef Neuber. 7 października 1869 r. biskup Filip Krementz dokonał konsekracji kościoła ku czci Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny. Przy tej okazji odbyło się bierzmowanie, do którego przystąpiło 668 osób, w tym 200 wiernych z drugiej strony granicy. W 1871 r. kościół został wyposażony w 3 stalowe dzwony zawieszone zapewne na tymczasowej drewnianej dzwonnicy.

PROBOSZCZOWIE

W latach 1871-1882 proboszczem był ks. Józef Tema. Duchowny ten po śmierci został pochowany na miejscowym cmentarzu naprzeciwko wielkiego ołtarza. Kolejnym proboszczem był od 1893 do 1986 r. ks. Wiktor Warkowski. W 1883 r. od uderzenia pioruna wybuchł pożar, w wyniku którego spłonął dach kościoła. W latach 1882-1886 w Lesinach pracował ks. Johann Jablonski, a po nim do 1899 r. ks. Eugen Kanigowski. W 1891 r. w szczycieńskim tygodniku urzędowym opublikowano ogłoszenie o przetargu na budowę nowej wieży/dzwonnicy. Kolejnymi proboszczami byli: Otto Langkau (1899 - 1913), Joseph Piecocha (1913-1923) i Karl Barwinski (1923-1935) W latach 1935-45 proboszczem w Lesinach był ks. Wojciech Zink, który po wojnie został w Polsce i zasłynął tym, że miał odwagę głośno bronić kardynała Stefana Wyszyńskiego. Do 1936 r. odbywały się w Lesinach regularnie nabożeństwa w języku polskim.

Cmentarz katolicki poświęcony został 27 listopada 1888 r. W trakcie uroczystości poświęcenia cmentarza przemawiał ks. Warkowski z Klonu.

SZKOŁA

Od 1855 r. istniała w Lesinach szkoła katolicka, do której uczęszczało 80 dzieci. Długoletnim nauczycielem był w niej Jablonka, którego uroczyste pożegnanie w związku z przejściem na emeryturę odbyło się 17 kwietnia 1891 r. W uroczystości wzięli udział, oprócz proboszcza z Lesin, księża z Wielbarka i z Klonu. Emeryt obdarowany został między innymi książką, którą przekazano mu w imieniu biskupa. W latach 80. XIX w. doszło do spalenia szkoły ewangelickiej i wówczas przez ponad rok dzieci z niej uczęszczały popołudniami do szkoły katolickiej. Było to oznaką tego, że okres wcześniejszej wielkiej wrogości pomiędzy dwoma wyznaniami zakończył się. W 1906 r. wzniesiono nowy budynek szkoły katolickiej.

Do 31 sierpnia 1943 r. we wsi istniały dwie szkoły: katolicka i protestancka, w których uczyło się po 35-40 dzieci z Lesin Dużych i z Lesin Małych. Od września dzieci uczęszczały do połączonej dwuklasowej szkoły, w której głównym nauczycielem był Alfons Klempert. Funkcje drugiego nauczyciela pełniła panna Schmidt.

Witold Olbryś{/akeebasubs}