Historia bractwa strzeleckiego w Szczytnie sięga 1602 roku. Jego założycielem był Erhart Schipper, który pojawił się w Szczytnie w związku z planami przebudowy zamku.

OBRONA PRZED POLAKAMI

Schipper pochodził z Olsztynka i był ślusarzem. Po zakończeniu przebudowy zamku został sołtysem i karczmarzem. W 1602 roku, pod nieobecność starosty, zakupił 22 muszkiety i pistolet oraz proch. Następnie przeszkolił zdolnych do noszenia broni mieszkańców i ustanowił służbę wartowniczą na zamku i we wsi. Następnie Schipper został kapitanem. Mieszkańcy Szczytna zostali uzbrojeni w celu obrony przed polskimi oddziałami, które przeciągały przez Szczytno w związku z wojną ze Szwecją. Początkowo ćwiczono się w strzelaniu do ptaków, do których strzelano też z kuszy. Jednak już w latach 30. XVII wieku zaczęto strzelać do tarcz. 17 maja 1669 roku podczas wielkiego pożaru, w trakcie którego spłonął kościół i 30 domów, spłonęły również muszkiety.

LAS BORKEN

Ponownie bractwo strzeleckie pojawia się w Szczytnie dopiero w 1811 roku. {akeebasubs !*}

{/akeebasubs}{akeebasubs *} Wówczas to spłonęły znajdujące się pomiędzy Szczytnem a Rudką lasy. Z polecenia ówczesnego burmistrza Kowalewskiego tereny po pożarze zalesiono. Powołano też strażnika leśnego, który miał pilnować miejskiego lasu przed rabunkową gospodarką okolicznych mieszkańców. Do domu tego strażnika dobudowano obszerną izbę. Dzięki temu w lesie Borken zaczęto urządzać festyny. Był też ten las miejscem częstych wycieczek mieszkańców Szczytna. Odbywały się w nim również ćwiczenia strzeleckie. Lokalizacja pierwszego placu strzeleckiego jest obecnie nieznana. Wiadomo tylko, że znajdował się on naprzeciwko posiadłości Nadrowskich. W kolejnych latach działalność bractwa strzeleckiego osłabła. Reaktywowano je w 1848 roku. W trakcie niepokojów związanych z Wiosną Ludów jego członkowie oddali się do dyspozycji władzy.

Bractwo co roku w Zielone Świątki w lesie miejskim Borken organizowało zawody strzeleckie z nagrodami. Od lat 60. XIX wieku odbywały się one w lesie leśnictwa Gizewo. W dniach 4-7 lipca 1896 roku na strzelnicy w Gizewie odbyły się 11. Wschodniopruskie Zawody Strzeleckie, które zorganizowano w związku z 50-leciem istnienia szczycieńskiego bractwa strzeleckiego. Strzelnica w Gizewie była również miejscem organizowania festynów. Znajdowała się tam sala taneczna.

NOWA STRZELNICA

Pod koniec lat 20. XX wieku lasy państwowe odmówiły dalszej dzierżawy terenu, na którym znajdowała się strzelnica. W 1928 roku przy finansowym wsparciu miasta i powiatu oraz ze składek członków bractwa strzeleckiego i mieszkańców rozpoczęto budowę nowej w lesie miejskim przy drodze do Rozóg. Nowo wybudowana strzelnica posiadała 16 stanowisk strzeleckich. W 1929 roku wzniesiono dla bractwa strzeleckiego drewniany budynek. Znajdował się w nim bar zaopatrzony w „wodę ułatwiającą celowanie” oraz pomieszczenie do czyszczenia broni. Następnie wzniesiono jeszcze jeden, tym razem murowany dom strzelecki. Restaurację w domu strzeleckim prowadził Arthur Marenski. Nad domem znajdował się napis: Dla honoru miasta, dla radości mieszkańców, ale i dla nauki strzelców stoi ten lepszy budynek szkolny, nie żałujemy takich kosztów! Wzniesiono też pawilon muzyczny oraz założono ogród.

Witold Olbryś

cdn.{/akeebasubs}