ZAPOMNIANA WIEŚ
Łąck Wielki w gminie Świętajno założony został na 5,5 włókach w 1749 r. nad jeziorem Świętajno. Początkowo był to dwór szkatułowy, który po 1900 r. został rozparcelowany, a w 1928 r. przyłączony do pobliskiej Kolonii. W 1871 r. nowo wybudowane na północ od dworu nadleśnictwo nazwano Ratzeburg. Dało ono początek obecnemu Raciborowi, którego częścią obecnie jest Łąck Wielki.
Jedynymi znanymi mi właścicielami Łącku Wielkiego byli Ollechowie. Nie wiadomo jednak czy na początku swojego istnienia miejscowość ta już do nich należała. W 1843 r. na północ od nadleśnictwa Ollech wybudował budynki, które oficjalnie nazwano Kolonią Łącka. W 1845 r. szczycieński landrat opublikował ogłoszenie, w którym poinformował, że właściciel Łącka ma zamiar wybudować gorzelnię. Na początku drugiej połowy XIX w. właścicielem majątku był Ferdinand Ollech.
PASTOR OLLECH
22 lipca 1813 r. w Łącku Małym Jakubowi Ollechowi właścicielowi majątku urodził się syn - Friedrich Leopold Ollech. Gimnazjum oraz studia ukończył on w Królewcu. Od 1846 r. pełnił obowiązki pastora w Rozogach. Następnie od wiosny 1847 r., do śmierci był pastorem parafii Trelkowo-Jabłonka. Bardzo dobrze posługiwał się językiem polskim. Był szanowanym duchownym. Wbrew woli parafian został przeniesiony z Rozóg. Zmarł w Trelkowie 3 lutego 1853 r. na gruźlicę. Grób pastora i jego żony wraz z żeliwnym krzyżem zachował się na cmentarzu w Raciborze.{akeebasubs !*}
Aby zapoznać się z pełną treścią artykułu zachęcamy
do wykupienia e-prenumeraty.
MALOWNICZY CMENTARZ
Malowniczo położony nad jeziorem cmentarz w Raciborze można chyba traktować jako rodowy. Wydaje się jednak, że w późniejszym okresie grzebano tu również mieszkańców Łącka i Raciboru. Cmentarz ten porośnięty jest pięknym starodrzewiem. Zachowały się tu następujące nagrobki:
* Gllerch Jacob Ferdynand 20.03.1811 – 19.09.1866
* Mohr Wilhelmine geborene Szimkowski 03.11.1789 – 10.09.1866
* Ollech Friedrich 22.07.1813 – 03.02.1853 - pastor
* Ollech Johanna geb. Schulze 08.10.1827 – 01.03.1853 żona pastora
* Ollech Jacob Ferdinand 20.03.1811 – 19.09.1866
* Ollech Johanna Auguste geb. Mohr 04.05.1814 – 24.09.1863
* Posdziech (Familie)
* Hertzberg (von) Louis 13.08. 1862 - 20.03.1912. Königl Amtsanwalt
* Leusentin Georg
NAGROBEK Z KRÓLEWCA
Oprócz zachowanych żeliwnych krzyży warto zwrócić uwagę na wykonany z czerwonego kamienia nagrobek królewskiego prokuratora Louisa von Hertzberga. L. v. Hertzberg pochodził z majątku, który znajdował się pomiędzy Farynami a Szklarnią i być może był on jakoś rodzinnie powiązany z właścicielami Łęcku lub sam od końca XIX w. był jego właścicielem. Jego nagrobek został wykonany w zakładzie kamieniarskim A. Pelza z Królewca. Na terenie powiatu szczycieńskiego (na cmentarzu ewangelickim w Dźwierzutach) zachował się tylko jeszcze jeden nagrobek wykonany w Królewcu. Został on również wykonany w zakładzie A. Pelza. Na zamówienie nagrobka w stolicy prowincji mogli pozwolić sobie wyłącznie ludzie zamożni. Niestety te zrobione z dobrych jakościowo materiałów nagrobki, poza nielicznymi wyjątkami, nie przetrwały do naszych czasów. Zostały po prostu rozkradzione.
Warto odwiedzić cmentarz w Raciborze, ponieważ jest on w miarę dobrze zachowanym śladem po życiu dawnej mazurskiej elity z drugiej połowy XIX w. Grupa ta składająca się z pastorów oraz właścicieli majątków od początku XX w. zaczęła się zmieniać lub zanikać. Zlokalizowane na Mazurach majątki zostały rozparcelowane. Natomiast pastorowie często nie z własnej woli przestali uczyć się i używać języka polskiego, bez znajomości którego na mazurskiej wsi w XIX w. nie można było się dogadać. Część mazurskiej szlachty, tak samo jak mazurscy chłopi, pochodziła z Mazowsza.
Witold Olbryś{/akeebasubs}