Kilka ostatnich artykułów poświęciłem problemowi nadciśnienia tętniczego – jednej z najczęstszych chorób cywilizacyjnych. Wskazywałem na czynniki, które powodują wzrost ciśnienia tętniczego krwi. Pisałem na temat miażdżycy, która rozwija się wskutek jedzenia produktów zawierających cholesterol, pisałem też na temat problemu nadmiaru soli w diecie, wskazywałem również jak ważne jest właściwe nawodnienie organizmu, ponieważ woda reguluje funkcjonowanie układu krążenia.

Dzisiaj chciałbym wspomnieć o najważniejszym czynniku wpływającym na wysokość ciśnienia krwi – o adrenalinie. Jest to hormon wydzielany przez nadnercza, oraz przez komórki układu nerwowego. Wpływa ona na pracę serca, powodując przyspieszenie jego czynności, zwiększenie siły skurczu mięśnia sercowego, obkurczenie naczyń krwionośnych skóry oraz przewodu pokarmowego. Te działania sprawiają, że ciśnienie krwi bardzo szybko się podnosi. Ponadto adrenalina podnosi poziom cukru we krwi. Jest ona zwana hormonem stresu, albo też hormonem strachu, walki i ucieczki. W sytuacji zagrożenia, wzrost ciśnienia oraz podwyższony poziom cukru umożliwia skuteczną walkę lub ucieczkę.

Adrenalina była bardzo potrzebna w dawnych czasach, gdy człowiek idąc do pracy w polu lub w lesie spotykał lwa albo niedźwiedzia. Dzisiaj adrenalina sprawdza się, gdy wtargniemy na jezdnię i słysząc pisk opon pędzącego samochodu musimy szybko odskoczyć w bok. Gwałtowny skok ciśnienia umożliwia naszym mięśniom maksymalny wysiłek. Gdy mija zagrożenie, poziom adrenaliny spada i człowiek się relaksuje. Poważnym problemem jest jednak przewlekły stres, który skutkuje stałym podwyższeniem poziomu adrenaliny oraz napięcia.{akeebasubs !*}

{/akeebasubs}{akeebasubs *} Przyczynia się to do rozwoju nadciśnienia tętniczego oraz szeregu innych chorób. Niestety warunki w dzisiejszym świecie sprawiają, że większość ludzi żyje w ciągłym napięciu i stresie. Wielki problem stanowi stres w miejscu pracy. Według najnowszych badań, jest na niego narażone 85% pracowników. Obciążenie nadmiarem obowiązków przy redukcji ilości zatrudnionych pracowników, ryzyko zwolnienia z pracy, brak wyrozumiałości ze strony kierownictwa sprawia, że dla wielu ludzi praca jest bardzo stresująca. Bardzo często przychodzą do mego gabinetu pacjenci, którzy skarżą się na stres w pracy. Wysłuchuję wielu przykrych historii jak pracownicy są traktowani przez pracodawców. Niestety dla wielu ludzi dom też nie zawsze jest oazą ciszy i spokoju, gdzie człowiek może się zrelaksować i odpocząć. Złe relacje z najbliższymi, spory, kłótnie potrafią dostarczyć ogromnej dawki adrenaliny. Nic więc dziwnego, że 30% polskiego społeczeństwa ma nadciśnienie tętnicze, a kolejne 30% ma tak zwane ciśnienie prawidłowe wysokie, a więc w granicach 140 mmHg, co może stanowić wstęp do rozwoju nadciśnienia. To wszystko zwiększa ryzyko zawału serca, udaru mózgu oraz może doprowadzić do przedwczesnego zgonu. Współczesna medycyna dysponuje lekami blokującymi działanie adrenaliny. Jest to cała grupa leków tak zwanych beta-blokerów. Leki te blokują receptor, przez który adrenalina działa na serce i naczynia krwionośne. Wskutek zablokowania tego receptora adrenalina nie może przyspieszyć pracy serca, zaczyna ono pracować wolniej, zmniejsza się też siła skurczu mięśnia sercowego i ciśnienie spada. Beta-blokery są jedną z pięciu podstawowych grup leków stosowanych w leczeniu nadciśnienia oraz innych chorób serca.

Jeśli pacjent z nadciśnieniem tętniczym zgłosi się do lekarza, najprawdopodobniej otrzyma lek z tej grupy. Niestety leki te, jak wszystkie inne mają działania niepożądane. Zmniejszają wydolność fizyczną, osłabiają krążenie, co może skutkować zawrotami głowy, ziębnięciem dłoni i stóp, mogą nasilać depresję, duszność w przypadku astmy, powodować nudności, bóle brzucha, zaparcia, pogarszać efekty leczenia cukrzycy. U mężczyzn mogą powodować impotencję. Te fakty powinny nam uświadomić po raz kolejny, że nie ma cudownych leków, które rozwiążą wszystkie nasze problemy zdrowotne. Dlatego warto przyjrzeć się swojemu życiu i zastanowić się, co możemy uczynić, aby obniżyć poziom adrenaliny w swoim organizmie. Czy każda kłótnia ma sens? Czy nie płacimy zbyt wysokiej ceny za błahe sprawy? Może czasami zamiast koniecznie udowadniać swoją rację lepiej jest machnąć ręką, uśmiechnąć się i odpuścić. Pewną prawidłowością w naszych relacjach z ludźmi jest to, że jeśli my będziemy dla nich mili, oni zrewanżują się nam tym samym. W minionym roku z powodów służbowych 2 tygodnie spędziłem w Stanach Zjednoczonych. Tym, co zwróciło moją szczególną uwagę było to, że wszyscy Amerykanie uśmiechają się do siebie nawzajem. Bardzo mi się to podobało. Myślę, że Polacy byliby zdrowsi i lepiej czuli się w swoim kraju, gdyby częściej się uśmiechali. W tym tygodniu przyszła do mnie pacjentka, która tydzień spędziła w naszym szczycieńskim szpitalu. Była zachwycona pobytem na Oddziale Wewnętrznym. Powiedziała, że wszyscy lekarze, pielęgniarki oraz salowe byli dla niej bardzo mili. Dodała, że zupełnie nie rozumie dlaczego inni pacjenci tak narzekają na nasz szpital. Powiedziałem, że mogę jej to wytłumaczyć. Po prostu pacjentka sama była miła, dlatego też personel szpitala dobrze się do niej odnosił. Jeśli ktoś jest arogancki, roszczeniowy i krytykancki, inni odnoszą się do niego zazwyczaj tak, jak na to zasługuje.

Włodzimierz Tarasiuk

Autor jest lekarzem, specjalistą chorób wewnętrznych. Pracuje jako lekarz rodzinny w Przychodni Vita-med. Pełni też dyżury w szpitalu na Oddziale Wewnętrznym.{/akeebasubs}