W minionym tygodniu równocześnie zepsuła nam się pralka i odkurzacz. Ponieważ obydwa urządzenia pracowały tylko nieco ponad 3 lata, postanowiłem poszukać możliwości ich naprawy.

Gdy w końcu udało mi się znaleźć serwisanta od pralek, ten przez telefon poinformował mnie, że pralki nie opłaca się naprawiać, najlepiej kupić nową. Dziwne mi się to wydało. Kiedyś czytałem, że w Afryce ludziom opłaca się naprawiać różne zepsute urządzenia sprowadzone z Europy i potrafią to robić, a my wyrzucamy je, gdy tylko przestaną działać. Musiałem więc swoją prawie nową, błyszczącą pralkę wystawić do garażu. Zanim to jednak zrobiłem, musiałem ręcznie dokończyć pranie ubrań wyciągniętych z zepsutej pralki. I wtedy uświadomiłem sobie jak ciężką pracą jest ręczne pranie. Naprawdę się zmęczyłem… Z następnym praniem poczekaliśmy do zakupu nowej pralki.

W dzisiejszych czasach dysponujemy całą masą różnych urządzeń, które wyręczają nas w pracy. Mamy pralki, odkurzacze, roboty kuchenne, kosiarki, wreszcie samochody. Silniki elektryczne sprawiają, że nie musimy dźwigać wody ze studni, gdyż mamy ją w kranach. Nawet mycie zębów lub golenie możemy sobie ułatwić elektryczną szczoteczką i golarką. Mimo tych urządzeń, które ułatwiają nam życie, codziennie spotykam w swoim gabinecie ludzi, którzy mówią mi: „Doktorze, jestem ciągle zmęczony”. Dlaczego tak się dzieje? Dlaczego jesteśmy zmęczeni, mimo że życie jest znacznie łatwiejsze niż kilkadziesiąt lat temu? {akeebasubs !*}

{/akeebasubs}{akeebasubs *} Z pewnością jednym z powodów jest to, że jesteśmy znacznie słabsi niż wcześniejsze pokolenia. W poprzednich artykułach pisałem już, że spożywamy jedzenie ubogie w witaminy i minerały, co osłabia nasze organizmy. Ale drugim ważnym powodem naszego zmęczenia jest to, że nie potrafimy odpoczywać. W dzisiejszych czasach są miasta, o których się mówi, że nigdy nie śpią. Podobnie jest z ludźmi. Nawet, gdy nie pracują zawodowo, są cały czas czymś zajęci. Dookoła jest tyle różnych możliwości aktywnego spędzania czasu. A wszystkie one pochłaniają naszą energię życiową. W czasach, gdy nie było elektryczności, zachód słońca przerywał zajęcia ludzi i zmuszał ich do odpoczynku. Dzisiaj czas aktywności ludzi, dzięki sztucznemu światłu, znacznie się wydłuża.

Potrzebujemy odpoczynku nie tylko dla komfortu psychicznego. Cały nasz organizm, nasze narządy wewnętrzne, potrzebują czasu na odpoczynek i regenerację, aby prawidłowo funkcjonować. Na co dzień ludzie zupełnie o tym nie myślą, ale odpoczynek potrzebny jest również naszym genom. W trakcie pracy, pod wpływem różnych szkodliwych czynników, dochodzi do uszkodzeń struktury genów. Każda komórka ma system reperacji tych uszkodzeń. Żeby jednak naprawa genów była wydolna, potrzebny jest czas odpoczynku. Komórka z uszkodzonymi genami najczęściej obumiera, jednak są uszkodzenia, które nie doprowadzają do śmierci komórki a jedynie do zmiany jej charakteru i metabolizmu. I w ten sposób powstaje nietypowa komórka – komórka nowotworowa. Epidemia chorób nowotworowych, której jesteśmy świadkami w obecnych czasach z pewnością ma swój związek z ilością chemii w naszym otoczeniu, substancji promieniotwórczych, oraz wirusów, ale również z brakiem czasu na odpoczynek, który umożliwia regenerację naszych genów.

Aby być zdrowi, potrzebujemy odpoczynku tak samo, jak zdrowej, zbilansowanej diety. Wielu ludzi nie wie jak się zdrowo odżywiać i niestety bardzo wielu ludzi nie wie jak odpoczywać. Jednym z najczęstszych błędów, które ludzie popełniają jest utożsamianie zmęczenia ze zmęczeniem mięśni szkieletowych. Wydaje im się, że aby odpocząć wystarczy przestać pracować i nie wysilać swoich mięśni. A to wcale nie jest prawda. Mięśnie szkieletowe są tylko jednym z wielu narządów w naszym organizmie. Oprócz nich mamy mięśnie gładkie budujące nasze narządy wewnętrzne, mamy mięsień serca, mamy też całe narządy wewnętrzne takie jak żołądek, wątroba, trzustka, nerki. One też potrzebują odpoczynku. Jeśli nasz styl życia nie daje możliwości odpoczynku tym narządom, będziemy się czuli źle nawet nie wiedząc dlaczego. Wreszcie najważniejszym narządem, któremu powinniśmy zapewnić odpoczynek jest nasz mózg. Komórki mózgowe mają swoją fizjologię i nie mogą prawidłowo funkcjonować bez okresów relaksu. Warunki życia we współczesnym świecie stanowią niestety szczególne obciążenie dla naszego mózgu. Dlatego planując czas wolny powinniśmy zadbać nie tylko o to, aby odpoczęły nasze mięśnie, ale przede wszystkim mózg i inne narządy. Niestety dla większości ludzi czas wolny często wiąże się ze zwiększonym obciążeniem dla żołądka, wątroby, mózgu, oraz innych narządów. Często spotykam ludzi, którzy wracając z urlopu są tak zmęczeni, że potrzebują kilku dni w pracy, aby dojść do siebie. Polski film z 1971 roku pod tytułem „Nie lubię poniedziałków” pokazuje jak ciężko jest wrócić do rzeczywistości nawet po krótkim „odpoczynku” w czasie weekendu. Większość ludzi we współczesnej Polsce również nie lubi poniedziałków, ponieważ są przemęczeni tak zwanym wolnym czasem. Aby być zdrowi, musimy nauczyć się odpoczywać. Lekarze w Polsce nie są dobrym przykładem tego jak należy odpoczywać, ale ja postaram się podzielić swoimi przemyśleniami na ten temat. Zrobię to jednak w następnych artykułach, które będą ukazywać się w „Kurku”. Zachęcam do lektury.

Włodzimierz Tarasiuk

Autor jest lekarzem, specjalistą chorób wewnętrznych. Pracuje jako lekarz rodzinny w Przychodni Vita-med. Pełni też dyżury w szpitalu na Oddziale Wewnętrznym.{/akeebasubs}