Instytut Pamięci Narodowej odnalazł i zidentyfikował w Lublinie szczątki Henryka Wieliczko, pseudonim „Lufa”, jednego z najsłynniejszych dowódców wileńskich oddziałów Armii Krajowej, działającego między innymi na terenie powiatu szczycieńskiego. O odkryciu na specjalnej konferencji prasowej poinformował prezes IPN Karol Nawrocki, który spotkał się też z Ewą Przesmycką, siostrzenicą „Lufy”.

Henryk Wieliczko, pseudonim „Lufa”, to jeden z najsłynniejszych partyzantów działających na terenie ziemi szczycieńskiej. Urodził się w 1922 roku w Wilnie i od 1943 roku walczył w oddziałach AK na Wileńszczyźnie przeciwko Niemcom i Sowietom. Po 1945 roku był między innymi dowódcą 4. szwadronu V Wileńskiej Brygady AK i podkomendnym słynnego „Łupaszki”. To „Lufa” dowodził oddziałem, który 28 października 1946 roku rozbił pod Piduniem pościg składający się z funkcjonariuszy Milicji Obywatelskiej ze Szczytna, wskutek czego zginęło 4 milicjantów.{akeebasubs !*}

{/akeebasubs}{akeebasubs *}  Tablica upamiętniająca Henryka Wieliczko znajduje się w Rozogach, gdzie oddział pod dowództwem „Lufy” w październiku 1946 roku rozbroił posterunek Milicji Obywatelskiej. Podobną akcję jego partyzanci przeprowadzili w Lipowcu. Na swą bazę „Lufa” i „Łupaszko” wybrali leśniczówkę Omulew, położoną na terenie obecnej gminy Jedwabno, skąd prowadzili rozpoznanie i szereg działań. „Lufę” aresztowano w 1948 roku w Siedlcach w wyniku doniesienia konfidenta UB. Henryk Wieliczko został postrzelony w trakcie próby ucieczki. Wojskowy Sąd Rejonowy w Lublinie skazał go na karę śmierci. 14 marca 1949 roku został przez komunistów zamordowany strzałem w tył głowy w więzieniu na Zamku w Lublinie.

- To wspomnienie śmierci i przerażającego totalitaryzmu sowieckiego, sowieckiego komunizmu, który zdominował Polskę po 1945 r., ale mimo tego, to moment bardzo radosny, bowiem przed chwilą dostaliśmy opinię Zakładu Medycyny Sądowej w Lublinie i wynika z niej, że udało się zidentyfikować szczątki Henryka Wieliczko ps. „Lufa” – poinformował prezes Instytutu Pamięci Narodowej Karol Nawrocki. Wedle słów prezesa IPN, Henryk Wieliczko, pseudonim „Lufa”, był jednym z „najodważniejszych, najbardziej brawurowych, dynamicznych żołnierzy 5. Brygady Wileńskiej Armii Krajowej”. Szczątki „Lufy” odnaleziono w kwietniu 2021 roku podczas prac poszukiwawczych, prowadzonych na cmentarzu przy ul. Unickiej w Lublinie, zwanym „Lubelską Łączką”. Prace prowadził zespół Biura Poszukiwań i Identyfikacji IPN pod nadzorem prokuratora Oddziałowej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu IPN w Lublinie. Była to trzecia próba odnalezienia „Lufy”. Wcześniejsze miały miejsce w 2017 i 2020 r. Wreszcie w 2021 roku znaleziono szczątki, które po wstępnej opinii antropologicznej wskazywały, że należą do poszukiwanego partyzanta, jednak ostateczną pewność miały dać dopiero badania genetyczne. Początkowo pobrano materiał genetyczny od Ewy Przesmyckiej, siostrzenicy poszukiwanego, lecz okazał się on niewystarczający, w związku z czym został zabezpieczony materiał od nieżyjącej matki „Lufy”. W wyniku tych badań IPN uzyskał ostateczną pewność, że znalezione szczątki należą do poszukiwanego. Decyzja o miejscu i terminie pochówku „Lufy” ma zostać podjęta po konsultacjach z żyjącą rodziną partyzanta. Uroczystość ma mieć charakter państwowy i zostanie przygotowana przez IPN.

(rk){/akeebasubs}