Lekarze w swojej pracy posługują się Międzynarodową Klasyfikacją Chorób oznaczoną symbolem ICD-10. Gdy pacjent zgłasza się do gabinetu, albo też jest leczony w szpitalu, lekarz jest zobowiązany nadać pacjentowi symbol choroby, a następnie przekazać tę informację do Narodowego Funduszu Zdrowia w comiesięcznych sprawozdaniach.

Pełna klasyfikacja chorób ICD-10 obejmuje 68 tys. pozycji, co oznacza, że tyle właśnie chorób oraz stanów chorobowych jest dzisiaj opisanych. Całe szczęście, że w naszej pracy mamy do dyspozycji komputery, bez nich nie poradzilibyśmy sobie. Liczba sklasyfikowanych chorób może robić wrażenie, ale warto mieć świadomość, że jest jedna choroba, która jest najważniejszą przyczyną zgonów – to miażdżyca. Większość ludzi umiera właśnie na miażdżycę. W zasadzie na miażdżycę nie umierają tylko ci, którzy wcześniej umrą na raka, zginą w wypadku, albo popełnią samobójstwo. Myśląc o samobójstwach mam na myśli również te osoby, które zabijają samych siebie na raty pijąc alkohol, paląc papierosy lub biorąc narkotyki albo dopalacze.

Czym jest miażdżyca?{akeebasubs !*}

{/akeebasubs}{akeebasubs *}  Przytoczę definicję, którą podaje profesor Marek Naruszewicz w książce „Zaburzenia lipidowe”: Miażdżyca to choroba metaboliczna o złożonej patogenezie. Rozwija się w ścianie naczyń tętniczych, a jej cechą charakterystyczną jest gromadzenie się cholesterolu i elementów włóknistych w błonie wewnętrznej. Najprościej mówiąc, miażdżyca polega na odkładaniu się złogów cholesterolu w ścianie tętnicy, w wyniku czego powstają tak zwane blaszki miażdżycowe, które doprowadzają do zaburzenia przepływu krwi w naczyniu. Bez dopływu krwi żadna komórka organizmu nie jest w stanie przeżyć, więc miażdżyca doprowadza do obumarcia komórek w niedokrwionych narządach. W przypadku miażdżycy tętnic kończyn dolnych skutkuje to niedokrwieniem stóp, rozwojem infekcji i w konsekwencji martwicą tkanek. W takiej sytuacji zachodzi konieczność amputacji niedokrwionej kończyny. Człowiek bez nogi potrafi żyć, gorzej jeśli miażdżyca dotyczy naczyń w mózgu. Zatrzymanie przepływu krwi w mózgu powoduje obumarcie komórek nerwowych i taki stan nazywamy udarem mózgu. Los pacjenta zależy od wielkości niedokrwienia. Jeśli niedokrwienie jest rozległe pacjent umiera, jeśli trochę mniejsze to żyje dalej, z tym że pojawiają się objawy uszkodzenia mózgu w postaci niedowładów. Niektórzy pacjenci mają niewielki niedowład, mogą sami się poruszać, inni natomiast resztę życia spędzają w łóżku, nie mówiąc i nie kontrolując czynności fizjologicznych. Czasami ogniska miażdżycowych uszkodzeni mózgu są bardzo drobne, pacjent nie ma niedowładów, a jedynie zawroty głowy, zaniki pamięci, szumy w głowie. Bardzo wielu jest pacjentów, którzy cierpią na takie właśnie dolegliwości.

Równie wielkim problemem jest miażdżyca tętnic wieńcowych serca. Tętnice wieńcowe są to drobne naczynia, które doprowadzają krew do mięśnia sercowego. Serce, mimo, że pompuje krew, nie może korzystać z krwi, która znajduje się w jego jamach. Krew do komórek mięśnia sercowego musi być doprowadzona właśnie naczyniami wieńcowymi. Miażdżyca, która zaburza ten przepływ, jest przyczyną powstania niedokrwienia mięśnia sercowego. Jeśli przepływ krwi w naczyniu wieńcowym ustaje całkowicie i dochodzi do martwicy mięśnia sercowego, mówimy o zawale. I tutaj jest podobnie jak w udarach mózgu. Jeśli niedokrwienie jest rozległe, zawał może byś śmiertelny. Jeśli ognisko martwicy jest mniejsze, pacjent przeżywa, jednak jego serce jest już słabsze. Miażdżyca prowadząca do niedokrwienia mięśnia sercowego jest też głównym powodem niewydolności serca.

Miażdżyca rozwija się powoli. Badania pokazują, że już u dzieci pojawiają się zmiany miażdżycowe. U 15% nastolatków stwierdza się początki zmian miażdżycowych w tętnicach wieńcowych. Poważne objawy miażdżycy ujawniają się jednak około 50. roku życia.

Jak zapobiegać rozwojowi miażdżycy? Przede wszystkim dbać o prawidłowy poziom cholesterolu. Według wytycznych Europejskiego Towarzystwa Kardiologicznego, prawidłowy poziom cholesterolu wynosi poniżej 190 mg%. Niestety badania naukowe pokazują, że ponad 60% dorosłych Polaków ma zbyt wysoki poziom cholesterolu, dlatego są narażeni na rozwój miażdżycy. Współczesna medycyna dysponuje lekami obniżającymi poziom cholesterolu, ale nie jest właściwą rzeczą, aby wszyscy z cholesterolem powyżej 190 mg% zaczęli przyjmować te leki. Mają one też działania niepożądane i są zarezerwowane dla najpoważniejszych przypadków. Podstawą leczenia powinien być styl życia – dieta oraz aktywność fizyczna. Cholesterol znajduje się tylko w mięsie oraz produktach pochodzenia zwierzęcego takich jak masło, śmietana, tłuste sery i jajka. Produkty roślinne nie zawierają cholesterolu. Jeśli chcemy zadbać o swoje zdrowie, powinniśmy ograniczyć spożycie mięsa na rzecz warzyw owoców, roślin strączkowych oraz ziaren zbóż. Warto to zrobić, jeśli chcemy żyć dłużej.

Włodzimierz Tarasiuk

Autor jest lekarzem, specjalistą chorób wewnętrznych. Pracuje jako lekarz rodzinny w Przychodni Vita-med. Pełni też dyżury w szpitalu na Oddziale Wewnętrznym.{/akeebasubs}