W ostatnich latach uprawa ziół stała się bardzo popularna. I bardzo dobrze, bo poprawiają one smak i zapach potraw, są też łagodnie działającymi roślinami leczniczymi. Wpływają korzystnie na funkcjonowanie przewodu pokarmowego i na przemianę materii. Dodatkowo rośliny te dzięki zniewalającym zapachom, różnym kształtom i kolorom kwiatów bądź liści z powodzeniem mogą służyć do dekorowania naszego otoczenia. Większość ziół jest stosunkowo łatwa w uprawie. Można je sadzić w warzywniku, na ozdobnych rabatkach albo wydzielić specjalne miejsce na działce, na tarasie czy balkonie. Oprócz tradycyjnych ziół jak: lubczyk, mięta, melisa, majeranek, koper, szałwia, bylica estragon, możemy rozkoszować się także ziołami egzotycznymi jak, np.: bazylia, oregano czy tymianek. Nawet takie typowe dla rejonu śródziemnomorskiego zioła jak wawrzyn szlachetny (liść laurowy), rozmaryn z powodzeniem będą rosły również w naszych ogródkach.

Zioła pochodzą z różnych stref klimatycznych. Są wśród nich zarówno gatunki rodzime, przystosowane do naszych warunków środowiskowych, jak i obce, których wymagania odnośnie światła, temperatury, czy też gleby są znacznie wyższe. Decydując się zatem na uprawę roślin zielarskich musimy uwzględnić te okoliczności. Podstawowe zasady uprawy wybranych ziół postaram się przybliżyć zainteresowanym czytelnikom w kolejnych artykułach.

Zioła na tarasie,

balkonie

Jak już wspomniałem, miejscem uprawy ziół może być taras bądź balkon. Takie warunki uprawy bardzo dobrze znosi cząber, bazylia, majeranek, melisa, koper i lubczyk. Jedna lub dwie rośliny posadzone w większych donicach dostarczą nie tylko aromatycznych liści, ale będą też oryginalną dekoracją. Jeśli w jednej donicy, skrzynce zechcemy posadzić kilka roślin to musimy dobrać takie o podobnych wymaganiach, np. dobrym sąsiedztwem dla bazylii będzie melisa, a dla majeranku cząber. W przypadku, gdy mieszkanie położone jest przy bardzo ruchliwym szlaku komunikacyjnym, zioła na balkonie lepiej potraktować jako element dekoracyjny niż używać do przyprawiania potraw. Dalszą treść poświęcę jednej z najpopularniejszych roślin zielarskich jaką jest majeranek, który możemy uprawiać w ogródku i na balkonie.

{akeebasubs !*}

Charakterystyka

majeranku

Razem z miętą i tymiankiem majeranek tworzy chyba najbardziej znaną grupę ziół ogrodowych. Majeranek to wieloletni półkrzew pochodzący z Azji Południowo-Zachodniej i Afryki Północnej. W Polsce uprawiany jest jako jednoroczna roślina przyprawowa. Podobnie jak wiele innych roślin zielarskich, majeranek ma długą historię. Był znany już w starożytności. W starożytnym Rzymie z majeranku splatano wieńce, które wkładano na głowy nowożeńcom. Miał on symbolizować szczęście. Obecnie jest uprawiany w Europie, Ameryce Północnej i Azji. Łodyga tej rośliny wzniesiona i rozgałęziona o wysokości 20-50 cm, pędy szare, owłosione. Liście z kolei drobne, łopatkowe, kwiaty w szczytowych kłosowych główkach białawe lub różowe. Te właśnie kwiaty, zwłaszcza różowe przyciągają do ogrodu pszczoły i motyle, a aromatyczny zapach liści unosi się wokół rośliny.

Uprawa majeranku

Dla majeranku odpowiednia jest każda żyzna gleba (nawet zakwaszona). Nie musi obfitować w składniki odżywcze, ale im więcej ich będzie zawierać, tym mocniejszy aromat uzyskają liście. Wymaga stanowiska dobrze nasłonecznionego. Jedynie odmiany o liściach wybarwionych na złoty kolor potrzebują półcienia, bo w innym przypadku szybciej przebarwiają się na zielono. Roślina ta dość dobrze znosi braki wody, ale przy przedłużającej się suszy powinna być podlewana na równi z innymi roślinami. Majeranek może być sadzony w różnych miejscach ogrodu. Jego atrakcyjny wygląd można wykorzystać na rabacie kwiatowej, do obsadzenia brzegów grządek lub ścieżek. Rozmnaża się z nasion wysiewanych w końcu kwietnia lub jesienią. Bardzo często rozsiewa się samodzielnie. Pielęgnacja majeranku polega na odchwaszczaniu, spulchnianiu gleby i podlewaniu w czasie suszy.

Wykorzystanie

majeranku

Najcenniejszym surowcem tej rośliny jest ziele. Ziele to w postaci świeżej lub suszonej dziś jest jedną z najważniejszych przypraw kuchennych. Stosuje się je jako przyprawę do potraw mięsnych (chętnie do dziczyzny) do wędlin, zup, sałatek i sosów. Ziele zbierać można dwu a nawet trzykrotnie. Pierwszy zbiór powinniśmy wykonać na początku kwietnia, tj. w końcu czerwca lub w lipcu, a następne w miarę odrastania roślin. Tak więc liście zbierać można przez cały sezon wegetacyjny, a jeśli chcemy zachować je do zimy można je zamrozić albo suszyć. Z ziela majeranku uzyskuje się cenny olejek o specyficznym ziołowo-korzennym zapachu. Olejek ten ma działania antybakteryjne, uspokajające, przeciwbólowe i przeciwzapalne. Stosowany jest w aromatach spożywczych, kompozycjach perfumeryjnych i w aromaterapii.

Stanisław Stefanowicz

{/akeebasubs}