W poprzednim artykule pisałem o tym jak ważne jest picie odpowiedniej ilości wody. Warunkuje ona prawidłowe krążenie krwi, sprawia, że serce zaczyna pracować efektywniej. Dobre nawodnienie organizmu zwiększa siłę skurczu mięśnia sercowego i podnosi ciśnienie. Jest więc prostym, a zarazem skutecznym środkiem na poprawienie krążenia. Jednak w dzisiejszych czasach bardzo wiele osób cierpi z powodu zbyt wysokich wartości ciśnienia krwi. Czy osoby z nadciśnieniem powinny unikać wody? Otóż nie. Oni też potrzebują wypijać około 2 litrów wody dziennie.

Woda ma niezwykłe właściwości regulowania układu krążenia i przyczynia się do utrzymywania ciśnienia krwi na prawidłowym, albo raczej właściwym dla danego organizmu w danej sytuacji poziomie. Dlatego osoba, która ma niskie ciśnienie dobrze zrobi jeśli wypije 2 szklanki wody. Zaskakujące oraz niezwykłe jest jednak to, że w przypadku wysokiego ciśnienia też dobrze wypić 2 szklanki wody. Woda przyczynia się bowiem do obniżenia ciśnienia jeśli jest ono za wysokie. Naukowcy opisali szereg mechanizmów fizjologicznych regulujących ten proces. W dzisiejszym artykule chciałbym pokrótce omówić niektóre z nich.

Po pierwsze woda decyduje o właściwościach fizycznych krwi a konkretnie o jej gęstości. Im gęstsza krew, tym wyższe ciśnienie jest potrzebne, aby utrzymać przepływ krwi przez drobne naczynia. Zmniejszając gęstość, a tym samym lepkość krwi sprawiamy, że ciśnienie się obniża.

W minionym tygodniu przyszedł do mnie pacjent z wynikami badań. Dzień wcześniej był w laboratorium i obserwował jak pielęgniarka pobierała mu krew. Zauważył, że krew z trudnością sączyła się z żyły przez igłę do probówki. Podsumował, że ma gęstą krew i zapytał, czy nie powinien przyjmować leków na jej rozrzedzenie, słyszał bowiem, że niektóre osoby przyjmują takie tabletki.{akeebasubs !*}

{/akeebasubs}{akeebasubs *}  Wytłumaczyłem pacjentowi, że jedynym sposobem na rozrzedzenie krwi jest picie dużej ilości wody. Tak zwane tabletki na rozrzedzenie krwi, wcale jej nie rozrzedzają, tylko zmniejszają krzepliwość, a to zupełnie co innego. Zwiększona krzepliwość sprzyja tworzeniu się zatorów w naczyniach, co może skutkować zawałem serca lub udarem mózgu, dlatego pacjentom podaje się tabletki zmniejszające krzepliwość. Pacjenci mówią o nich, że rozrzedzają krew, ale jest to nieprecyzyjne, mylące określenie, aczkolwiek powszechnie stosowane nawet przez lekarzy. Powinniśmy jednak pamiętać, że rozrzedzić krew, a więc zmniejszyć jej gęstość możemy tylko za pomocą wody. Warto to czynić, bo gęsta krew z trudnością przeciska się przez drobne naczynia. Zaczynają się pojawiać dolegliwości związane z upośledzonym krążeniem, chociażby osłabienie i zawroty głowy. A serce musi ciężko pracować i ciśnienie podnosi się, aby utrzymać przepływ krwi. Tymczasem recepta jest prosta – picie wody.

Innym mechanizmem, w jaki woda wpływa na regulację wysokości ciśnienia krwi jest produkcja hormonów. Nasz mózg, a dokładnie podwzgórze produkuje hormon zwany wazopresyną. Jak sama nazwa wskazuje, jego działanie polega na obkurczaniu naczyń krwionośnych. Jest to jeden z najsilniejszych hormonów podnoszących ciśnienie krwi. Osobom z nadciśnieniem powinno zależeć na tym, aby ich podwzgórze produkowało jak najmniej wazopresyny. Warto więc zadać pytanie co decyduje o produkcji tego hormonu? Okazuje się że właśnie woda. Gdy pijemy mało wody i organizm jest odwodniony to sygnał dla mózgu, aby wydzielać wazopresynę. Ona działa na nerki, ograniczając ilość wydalanego moczu oraz obkurcza naczynia krwionośne podnosząc ciśnienie krwi. Pijąc dużo wody i dbając o właściwe nawodnienie organizmu sprawimy, że nasz mózg nie będzie musiał produkować wazopresyny w nadmiarze i w ten sposób wyeliminujemy istotny czynnik podnoszący ciśnienie krwi

Innym hormonem mającym istotny wpływ na wysokość ciśnienie jest renina. To hormon produkowany przez nerki. Za pośrednictwem dwóch innych hormonów, tj. angiotensyny oraz aldosteronu renina podnosi ciśnienie krwi oraz powoduje gromadzenie soli, a konkretnie sodu w organizmie. Jeśli zależy nam na obniżeniu ciśnienia krwi powinniśmy dbać o to, aby nasze nerki produkowały jak najmniej reniny. Czy możemy w jakiś sposób wpłynąć na funkcje nerek? Okazuje się, że głównym bodźcem zwiększającym produkcję reniny jest odwodnienie organizmu oraz zmniejszenie przepływu krwi przez nerki. Picie dużej ilości wody jest więc dobrym sposobem na zmniejszenie produkcji reniny, która podnosi ciśnienie krwi.

W dzisiejszych czasach naukowcy wynaleźli substancje, które blokują działanie reniny. Substancje te znajdują się w lekach na nadciśnienie tętnicze. Jest to obecnie bardzo popularna grupa leków. Jeśli pacjent z nadciśnieniem zgłasza się do lekarza, bardzo często otrzymuje taki właśnie lek z grupy tak zwanych inhibitorów układu renina-angiotensyna-aldosteron. Łykając taką tabletkę pamiętajmy, aby popić ją dużą ilością wody. Tabletka w sposób sztuczny zablokuje działanie reniny a woda w sposób zupełnie naturalny sprawi, że nerki wydzielą tej reniny trochę mniej niż zazwyczaj. Woda nie zastąpi tabletek w przypadku choroby, ale wzmocni ich działanie i usprawni funkcjonowanie organizmu.

Włodzimierz Tarasiuk

Autor jest lekarzem, specjalistą chorób wewnętrznych. Pracuje jako lekarz rodzinny w Przychodni Vita-med. Pełni też dyżury w szpitalu na Oddziale Wewnętrznym.{/akeebasubs}