Browar miejski działał w Pasymiu od samego początku istnienia miasta. Przynosił spore dochody zarówno miastu, jak i zakonowi. Był zlokalizowany przy rynku w pobliżu domu towarowego, w piwnicach którego mieściła się piwiarnia. Gdy Szczytno na przełomie XVI i XVII wieku zaczęło aspirować do roli miasta i mieszkańcy uzyskali przywileje pozwalające im warzyć piwo, wywołało to ostry sprzeciw Pasymia.

PIWNA BITWA

Najostrzejszym momentem tego sporu była tak zwana „bitwa piwna”, w trakcie której mieszkańcy Pasymia i Szczytna starli się pomiędzy Gromem i Jęcznikiem. Ostatecznie, za sprawą rodziny Daumów, Szczytno w tym piwnym konflikcie zwyciężyło, chociaż jak się zdaje jeszcze w drugiej połowie XIX wieku częściej sprzedawano piwo z Pasymia w Szczytnie niż na odwrót.

W latach osiemdziesiątych XIX wieku, założony w 1840 roku pasymski browar próbował jeszcze konkurować ze Szczytnem o lokalny rynek piwny.{akeebasubs !*}

{/akeebasubs}{akeebasubs *}  Co najmniej od 1853 do 1887 roku prowadził go Otto Schnetka, który produkował również spirytus. Następcą Schnetki był do 1892 roku F. Plikat. W 1888 roku bracia Daum z Biskupca zamieścili w szczycieńskim tygodniku urzędowym ogłoszenie, w którym informowali, że przekazali do browaru w Pasymiu (którego właścicielem jest F. Plikat) dostawę piwa bawarskiego. Ogłoszenie to świadczy o tym, że już wówczas Daumowie współpracowali z pasymskim browarem lub nawet w jakimś stopniu go kontrolowali.

PIWO ZE ZŁOTYM MEDALEM

Ostatnim właścicielem browaru był od 1894 roku Emil Legien. Przynajmniej za jego czasów browar nosił nazwę „Masovia”. W 1898 roku warzone w Pasymiu białe piwo otrzymało na wystawie w Trieście złoty medal. E. Legien był bardzo szanowanym mieszkańcem Pasymia, pełnił między innymi funkcję przewodniczącego rady miasta. Z jego inicjatywy powstała w 1888 roku spółdzielnia mleczarska. Legien od momentu jej powstania do czasu swojej śmierci był jej prezesem. Zmarł 17 grudnia 1904 roku. Tak, jak to było w zwyczaju, imię i nazwisko Emila Legiena zostało zachowane w nazwie browaru po jego śmierci.

W RĘKACH DAUMÓW

Od około 1905/1906 roku pasymski browar był już własnością Konrada Dauma, a w 1920 roku Waltera Dauma. Po przejęciu browaru Daumowie zaprzestali warzenia w nim piwa. Zmieniono go w przedstawicielstwo szczycieńskiego browaru o nazwie „Masovia – Brauerei W. Daum Passenheim”. Było ono zlokalizowane przy obecnej ulicy Tylnej. W okresie międzywojennym prowadziła je nieznana nam z imienia i nazwiska kobieta.

PIWA NIE TYLKO LOKALNE

Na podstawie ogłoszeń ze szczycieńskiego tygodnika urzędowego stwierdzić można, że pasymskie piwo poza samym Pasymiem miało silną pozycję w Dźwierzutach. W 1857 roku oferowali je tam E. D. Goldbeck i Luis Pappenroth, a w 1892 roku J. Krause. Piwo to docierało nawet do Szczytna. W 1857 roku sprzedawał je w Szczytnie J. Phol, a w 1859 roku reklamował je tu żydowski kupiec Louis Cohn.

Leżący blisko Olsztyna Pasym był również miejscem ekspansji różnych regionalnych browarów na czele z olsztyńskim Waldschloss-Brauerei. W 1883 roku restaurator Schulz w lokalu prowadzonym przy pasymskim dworcu kolejowym oferował piwo spoza powiatu. Natomiast w 1887 roku kupiec H. Jedamski prowadził w Pasymiu przedstawicielstwo olsztyńskiego browaru Waldschloss-Brauerei. B. Jedamski handlował (w 1899 r.) głównie winem. Rodzina Jedamskich prowadziła w Pasymiu hotel. W okresie międzywojennym Adolf Kempka z Królewca sprzedawał tu piwo królewieckie.

Witold Olbryś{/akeebasubs}