Bardzo słaby potencjał rozwojowy mają dwa największe szczycieńskie samorządy: miejski i powiatowy – tak wynika z rankingu za rok 2022 opracowanego przez Instytut Studiów Wschodnich. Starosta Matłach do opublikowanych wyników podchodzi sceptycznie, uważając je za niemiarodajne. Z kolei burmistrz Pasymia, którego samorząd wypadł bardzo dobrze, nie kryje satysfakcji.

Od sześciu lat Instytut Studiów Wschodnich cyklicznie analizuje kondycję finansową wszystkich jednostek samorządu terytorialnego (JST) w Polsce. Na podstawie składanych przez nie sprawozdań finansowych, przy współpracy z niezależnymi, renomowanymi instytucjami: Krajową Radą Regionalnych Izb Obrachunkowych oraz Uniwersytetem Ekonomicznym w Krakowie (w latach 2017-2019) i Uniwersytetem Ekonomicznym we Wrocławiu (w latach 2020-2023) sporządzany jest „Ranking Finansowy Samorządu Terytorialnego w Polsce”. Wpływ na ogólną ocenę ma siedem wskaźników, w tym m. in.: udział dochodów własnych w dochodach ogółem, udział środków europejskich w wydatkach ogółem, wskaźnik inwestycyjny, poziom zadłużenia.

Jak w rankingu spisały się samorządy powiatu szczycieńskiego?{akeebasubs !*}

Otóż w kategorii gmin wiejskich, w której sklasyfikowano 1513 samorządów, najlepiej wypadła gmina Szczytno, zajmując 284. miejsce w kraju i 10. w województwie. Następne było Jedwabno (468. w kraju), a dalej Świętajno (505.), Dźwierzuty (1245.) i Rozogi (1350.). W stawce wojewódzkiej najlepiej spisała się Stawiguda przed Giżyckiem i Górowem Iławeckim.

W gronie 662 gmin miejsko-gminnych Pasym zajął 87. miejsce, a Wielbark – 100., co w województwie warmińsko-mazurskim uplasowało je na wysokich pozycjach - odpowiednio 3. i 4. Lepszymi okazały się tylko Mikołajki i Ryn.

Wręcz fatalnie natomiast wypadły w rankingu największe nasze samorządy - powiatowy i miejski. Stolica powiatu w kategorii gmin miejskich na 236 sklasyfikowanych zajęła miejsce … 228. Z kolei w stawce liczącej 314 powiatów ziemskich szczycieński uplasował się na pozycji … trzeciej od końca, czyli 312. W województwie warmińsko-mazurskim najlepiej wypadły Lidzbark Warmiński, Lubawa i Działdowo – wśród miast oraz Olsztyn, Działdowo i Kętrzyn – wśród powiatów.

Nasi liderzy samorządowi do wyników rankingu podchodzą ze skrajnie odmiennymi odczuciami. Burmistrz Pasymia Cezary Łachmański nie kryje satysfakcji. - Potwierdzają one tylko to, że obrany przez nas kilka lat temu kierunek rozwoju gminy Pasym był słuszny – mówi burmistrz. - Zobaczymy jakie to będzie miało przełożenie w najbliższych wyborach samorządowych – zastanawia się, nawiązując do informacji o poszerzającym się gronie jego przyszłych rywali w walce o fotel burmistrza. Z kolei starosta Jarosław Matłach uważa wyniki rankingu za niemiarodajne. - Nie można brać krótkiego wycinka czasu, czyli jednego roku do badań, bo zawsze mogą zdarzyć się słabsze lata. Trzeba uwzględnić przynajmniej jedną kadencję. A tu już mamy się czym pochwalić. W przyszłym roku też nasza sytuacja zdecydowanie się poprawi, bo zakładany plan dochodów w porównaniu do obecnego wzrośnie z 90 do 150 mln zł, czyli o blisko 70% - zapowiada starosta.

RANKING ZRÓWNOWAŻONEGO ROZWOJU

O sklasyfikowanie polskich miast i gmin „pod kątem zrównoważonego rozwoju” w roku 2022 pokusił się także ogólnopolski dziennik „Rzeczpospolita”. Ranking, jak podkreślają inicjatorzy „uwzględnia działania, które są wyrazem dbałości o lokalną społeczność i środowisko, przy zachowaniu stabilności finansów i wysokiej jakości zarządzania”. Kryteria oceny ustala niezależna kapituła, pod przewodnictwem prof. Jerzego Buzka, byłego premiera RP, w skład której wchodzą przede wszystkim przedstawiciele organizacji samorządowych. Podstawą wyliczeń w większości są dane udostępniane przez Główny Urząd Statystyczny.

Liderzy Rankingu wyłaniani są w trzech kategoriach – miast na prawach powiatu, gmin miejskich i miejsko-wiejskich oraz gmin wiejskich. W województwie warmińsko-mazurskim w kategorii gmin wiejskich najwyższe miejsce zajęła Iłowo-Osada (10. pozycja w kraju), kolejne są Stare Juchy (158.), a na trzecim miejscu Jedwabno (168.). Pozostałe gminy z naszego powiatu zajęły w kraju następujące miejsca: 464. – Świętajno, 861. – Rozogi, 1250. – Dźwierzuty, 1438. – Szczytno. Niskie notowanie gminy Szczytno może być zaskoczeniem, bowiem w pierwszym prezentowanym przez nas Rankingu Finansowym samorząd ten w gronie gmin szczycieńskich zajmuje najwyższą pozycję. Słabiej również wypadli „nasi” w kategorii gmin miejskich i miejsko-gminnych, obejmującej 881 jednostek. Tu Wielbark był 687., Pasym – 763., a stolica powiatu Szczytno znów na szarym końcu, bo na 856. pozycji.

Zygmunt Berdychowski, przewodniczący Rady Programowej Forum Ekonomicznego

Niniejszy „Ranking Finansowy Samorządu Terytorialnego w Polsce 2022” jest narzędziem obrazującym kondycję finansową samorządów lokalnych w ostatnim roku oraz porównuje osiągnięte wyniki do roku poprzedniego. Jest on oparty na rzetelnych danych i opracowywany przez niezależnych ekspertów. Raport powstał na mocnych fundamentach metodologicznych i jest instrumentem pozwalającym być elementem budowania opinii na temat włodarzy i przedstawicieli regionów.

(o){/akeebasubs}