W tym tygodniu przybliżam historię szkoły średniej dla dziewcząt, której historia sięga końca XIX w. Dziś w jej budynku funkcjonuje Szkoła Podstawowa nr 3 im. Marii Skłodowskiej – Curie.
ŚREDNIA SZKOŁA DLA DZIEWCZĄT
W 1886 r. superintendent Karl Bercio założył w Szczytnie prywatną szkołę dla dziewcząt, która następnie przekształciła się w „Höhere Mädchenschule” (szkołę średnią dla dziewcząt). Pierwszą nauczycielką tej szkoły była Elise Kuczewski. W 1903 r. założono Związek Szkolny, za pośrednictwem którego zbierano środki na utrzymanie szkoły. Od 1904 r. placówką kierowała surowa panna Korella, która przeszła na emeryturę po zakończeniu wojny w 1918 r. W tym też roku szkoła przejęta została przez miasto i funkcjonowała dalej jako Miejskie Gimnazjum Realne w stanie organizacji, w którym dziewczyny ze wszystkich grup społecznych miały możliwość zdać maturę. W 1921 r. do szkoły uczęszczały 303 uczennice, które uczyło 12 nauczycieli. Uczono tu dwóch języków obcych: francuskiego i angielskiego. Większość uczennic dążyła do zdania matury. Na dochody szkoły składały się wpływy z funduszu państwowego, powiatowego i miejskiego w kwocie 169 000 papierowych marek oraz z opłaty szkolnej, która przyniosła 141 800 marek.{akeebasubs !*}
Aby zapoznać się z pełną treścią artykułu zachęcamy
do wykupienia e-prenumeraty.
W trakcie wojny oraz jeszcze przez jakiś czas po jej zakończeniu zajęcia odbywały się w domach prywatnych.
MIASTO ZBUDUJE, PAŃSTWO UTRZYMUJE
Utrzymanie dwóch szkół średnich było dla miasta wielkim obciążeniem. W związku z tym uzgodniono, że prowadzenie szkoły dla dziewcząt przejmie państwo, natomiast miasto wybuduje dla tej szkoły budynki. Jesienią 1929 r. zakończyła się budowa kompleksu szkolnego, którego autorem projektu był szczycieński architekt Friedrich Brus. Pół roku później szkołę upaństwowiono.
Szkołę nazwano Ortulf-Schule na cześć szpitalnika, komtura elbląskiego Ortolfa z Trewiru, z którego inicjatywy wzniesiono szczycieński zamek. W 1934 r. zorganizowana została nawet wycieczka, w trakcie której uczennice zwiedziły Trewir.
ZDANY EGZAMIN
Liczba maturzystek oraz wynik, jaki osiągnęły na pierwszych egzaminach, miały duże znaczenie. Od tego zależało, czy placówka otrzyma uprawnienia szkoły publicznej. Pierwszy egzamin maturalny w 1932 r. sprawdzał nie tylko wiedzę uczennic, ale również umiejętności nauczycieli i miał zdecydować, czy nadają się oni do służby państwowej. Główny egzaminator przyjechał z Berlina. Egzamin zakończył się pozytywnie dla wszystkich 15 dziewcząt, które do niego podeszły. Zdany egzamin świętowano uroczystym przejazdem ulicami miasta na wozie wypożyczonym przez firmę Willego Glassa. Tradycją stał się też bal absolwentów, który odbywał się w hotelu Berliner Hof. W lutym 1944 r. odbył się z udziałem 20 uczennic ostatni egzamin maturalny.
JAK WYCHOWYWANO DZIEWCZĘTA
Do końca I wojny światowej uczennice wychowywane były w konwencji mieszczańskiej, według tradycyjnej wizji dziewcząt i kobiet. Po wojnie przyszły nowe, zdecydowanie bardziej liberalne czasy. Wraz z nastaniem III Rzeszy dużą wagę zaczęto przykładać do posłuszeństwa, autorytetu i dyscypliny oraz pomniejszono rolę religii. Dziewczyny przygotowywano wówczas do roli gospodyń domowych.
W 1918 r. kierowanie szkołą objęła pani Mett, która według relacji absolwentek była ciepła i otaczała uczennice niemal matczyną opieką. Na początku lat trzydziestych pani Mett musiała zrezygnować z kierowania szkołą. Zastąpił ją dr Horst Mathiszig, który z powodu wyrozumiałości i sumienności został zapamiętany bardzo pozytywnie. Znany był też z dziwacznych powiedzonek. Na przykład twierdził, że: „Wszystko, co śmierdzi, to chemia; wszystko, co dzwoni, to fizyka”. Jesienią 1934 r. kierownictwo nad szkołą objął zwolennik nazistów, Konrad Grausch. W 1938 r. kadra pedagogiczna liczyła 14 osób uczących 202 uczniów.
W CZASIE II WOJNY ŚWIATOWEJ
W trakcie wojny do wojska powołano wszystkich nauczycieli. Obowiązki dyrektora objęła wówczas pani Maria Mensing. Kilkukrotnie szkoła była zajmowana przez wojsko. W sierpniu 1944 r. musiała zostać opróżniona. Zajęcia odbywały się wówczas na korytarzach i w pokojach budynku starostwa powiatowego, w domu Stowarzyszenia Kobiet oraz w małej sali hotelu Berliner Hof. Ostatecznie szkoła została zamknięta 19 stycznia 1945 r. Pożar dotknął część budynku z salami lekcyjnymi. Nienaruszona została jednak sala gimnastyczna. Po wojnie szkoła została odbudowana i obecnie mieści się w niej Szkoła Podstawowa nr 3 im. Marii Skłodowskiej-Curie.
Witold Olbryś{/akeebasubs}