NAJWYŻSZA ŚWIĘTOŚĆ

Sztandar wojskowy będący znakiem oddziału, był dla tego oddziału (zazwyczaj pułku) najwyższą świętością. Od momentu wręczenia towarzyszył mu w każdej uroczystości i bitwie.

Sztandary szczycieńskich strzelców
Replika sztandaru szczycieńskich strzelców. Fot. G. G. Knabe, Aus der Geschichte der Ostpreußischen Yorckjäger, 1981

Utrata sztandaru oznaczała rozwiązanie jednostki. Gdy w trakcie walki została ona rozbita, sztandar starano się za wszelką cenę ratować. Przed pójściem do niewoli był on przez żołnierzy ukrywany lub niszczony.

Pierwszy sztandar wschodniopruskim strzelcom (którzy wówczas jeszcze nie stacjonowali w Szczytnie) nadał król pruski Fryderyk Wilhelm III 15 czerwca 1815 r. Jego poświęcenie odbyło się 24 października 1815 r. w katedrze w Quedlinburgu. Sztandar utrzymany był w czarno-białej kolorystyce.

ZDOBYCZ SZCZYCIEŃSKICH STRZELCÓW

Szczytno. Sztandar strzelców w 1937 r. Zdjęcie ze zbiorów M. Rawskiego

7 września 1901 r. w Królewcu cesarz Wilhelm II nadał szczycieńskim strzelcom nowy, „zielony” sztandar. Z nim strzelcy wzięli udział w bitwie pod Tannenbergiem. W sierpniu 1914 r. w krwawym boju u źródeł Łyny spotkały się dwie jednostki noszące imiona uczestników konferencji w Taurogach. Tymi jednostkami były: Jäger-Bataillon Graf Yorck von Wartenburg oraz 29. Czernichowski Pułk Piechoty im. Iwana Dybicza Zabałkańskiego. Szczycieńscy strzelcy 23 sierpnia zdobyli sztandar 29. Czernichowskiego Pułku Piechoty. Owinięty wokół ciała poległego rosyjskiego żołnierza sztandar znalazł strzelec Awe z 3. kompanii.

ZMIANA SZTANDARU

Po I wojnie światowej formacje jegrów (strzelców) zostały zlikwidowane. Stacjonująca w Szczytnie jednostka kilkakrotnie zmieniała nazwę, ale do 1945 r. w jej nazwie obecny był człon „Jäger” a służący tu żołnierze odwoływali się do tradycji wschodniopruskich strzelców.{akeebasubs !*}

 

 

Aby zapoznać się z pełną treścią artykułu zachęcamy
do wykupienia e-prenumeraty.

{/akeebasubs}{akeebasubs *} Do momentu powstania wehrmachtu szczycieńska jednostka posługiwała się zielonym sztandarem strzelców. Nowy (ze swastyką) otrzymał stacjonujący w Szczytnie w latach 1934-1943 I. (Jäger) Bataillon Inf.-Regiment 2. W latach 1943-1945 nosił on już nazwę I. (Jäger) Bataillon Grenadier-Regiment 2.

Sztandary jednostek biorących udział w bitwie pod Tannenbergiem. Zgromadzone na zamku w Królewcu, gdzie spłonęły w 1944 r. w trakcie brytyjskiego nalotu. Pocztówka ze zbiorów M. Rawskiego

OCALAŁA REPLIKA

23 kwietnia 1937 r. sztandary byłego XX Korpusu, w tym szczycieńskich strzelców, umieszczone zostały w królewieckim zamku. Spłonęły tam w trakcie angielskiego nalotu w 1944 r. Przed przekazaniem do Królewca sztandarów wykonano ich repliki. Kopie sztandarów pułków biorących udział w bitwie pod Tannenbergiem, w tym również sztandar szczycieńskich strzelców, umieszczono w wieży sztandarowej pomnika bitwy pod Tannenbegiem. Gdy do pomnika tannenberskiego zbliżały się jednostki sowieckie, Niemcy częściowo go wysadzili. Skarkofagi małżeństwa Hindenburgów zostały drogą morską ewakuowane w głąb Niemiec, gdzie ukryto je w kopalni w Bernterode. W trakcie podróży sarkofagi przykryte były sztandarami zabranymi z wieży sztandarowej. 27 kwietnia 1945 r. do kopalni będącej olbrzymim składem amunicji i materiałów wybuchowych dotarli amerykańscy żołnierze. W jednym z zamurowanych pomieszczeń odkryli cztery trumny. Jedna z nich była udekorowana szarfami z wypisanym imieniem i nazwiskiem: Adolf Hitler. Pozostałe trumny zawierały szczątki feldmarszałka Hindenburga, Fryderyka Wielkiego oraz Fryderyka Wilhelma I. W pomieszczeniu znajdowały się również sztandary wojskowe, wśród których była także replika sztandaru szczycieńskich strzelców.

Po wojnie uratowana z pomnika bitwy pod Tannenbergiem replika sztandaru szczycieńskich strzelców przechowywana była w Fallschirmjägerbataillon (Batalion Spadochronowy) 252. Jednostka początkowo stacjonowała w Clausthal-Zellerfeld (Harz) a następnie w Nagold.  Od listopada 1967 r. batalion kontynuował tradycje szczycieńskich strzelców i wówczas otrzymał ich zielony sztandar. W 1996 r. batalion wraz z całą dywizją powietrzno-desantową, w skład której wchodził, został rozwiązany.

Witold Olbryś

Repliki sztandarów umieszczone w wieży sztandarowej pomnika bitwy pod Tannenbergiem{/akeebasubs}