POCZĄTKI
Targowo założone zostało 630 lat temu, w 1386 r. W tym właśnie roku w okolicy zwanej Rogenwalde dwaj rycerze, bracia Janusz i Mikołaj Witkop von Tergewisch (Targowscy) otrzymali 124 łanów na prawie magdeburskim wokół późniejszego Targowa.
Ziemie te stały się centrum dobór targowskich, których siedziba mieściła się oczywiście w kościelnej wsi Targowo. Do dóbr tych oprócz Targowa należały wsie czynszowe: Jabłonka (założona przed 1411 r.), Olszewki (założone przed 1411 r.) i prawdopodobnie założony przed 1500 r. folwark Targowska Wólka.
W latach osiemdziesiątych XV w. dobra te przeszły na własność Zakonu Krzyżackiego, który ponownie nadał je innym rodzinom szlacheckim. W 1485 r. właścicielem Targowa został Kacper Wildenhain, natomiast Jabłonka nadana została Rochom. W Targowie już przed 1531 r. funkcjonowała jedna z czterech na terenie powiatu szczycieńskiego szkół elementarnych. Prawdopodobnie założona została wraz z wybudowaniem kościoła. W trakcie wizytacji przeprowadzonej w 1686 r. zanotowano, że do szkoły w Targowie chodzi 6 chłopców. W drugiej połowie XIX w. wzniesiono tu typowy budynek szkolny z czerwonej cegły. Obok szkoły stała drewniana dzwonnica, a w 1938 r. wybudowano nowoczesny budynek szkolny.{akeebasubs !*}
Aby zapoznać się z pełną treścią artykułu zachęcamy
do wykupienia e-prenumeraty.
KOŚCIÓŁ
Kościół w Targowie wzniesiono pod koniec XIV w. Na temat jego początków wiadomo niewiele. Początkowo była to świątynia katolicka, a po reformacji ewangelicka pod patronatem Targowitzów, a później Wildenhahnów. Do kościoła przypisane były dwa łany ziemi. W pierwszej połowie XVIII w. poziom miejscowego kaznodziei nie był zbyt wysoki. Zachowała się informacja, że przez 40 lat swojej pracy nie posiadał Biblii, a posiłkował się tylko postyllą. W 1823 r. targowski kościół rozebrano z powodu złegło stanu technicznego. Dwa lata później podobny los spotkał filialny kościół w Jabłonce. W związku z tym parafia przestała funkcjonować. Od 1817 r. nie była obsadzona, zarządzano nią z Dźwierzut, a następnie z Rańska i ponownie do 1898 r. z Dźwierzut. Mieszkańcy Targowa nigdy nie zrezygnowali z posiadania kościoła. Jednak na nowy przyszło im czekać dosyć długo. Budowę nowej świątyni rozpoczęto w 1884 r. Trwała ona jednak aż do 1934 r. Do czasu wybudowania kościoła nabożeństwa odprawiano na plebanii. W 1887 r. Ojczyźniany Związek Kobiet otworzył w Targowie dom sierot.
Z RĄK DO RĄK
W 1764 r. dobra Targowskie kupił Adam Nickeritz. Nastepnie Targowo przechodziło z rąk do rąk. Jego właścicielami były rodziny Massenbach, Gotzheim i Burchard. Około 1830 r. dwór w Targowie przeszedł na własność rodziny Fabęckich z Jabłonki. W 1912 r. największe w powiecie szczycieńskim dobra Fabęckich zostały rozparcelowane. Dwór spłonął w 1945 r. Zostały po nim tylko fundamenty i resztki zabytkowego parku pochodzącego z XVIII w.
Na początku XX w. w Targowie działała gorzelnia, piekarnia, poczta a także prowadzona przez C. Schonfelda gospoda. W okresie międzywojennym gospodę prowadził Emil Kosigk.
HISTORYCZNE TAJEMNICE
T
argowo kryje też kilka historycznych tajemnic. Wiadomo, że na jego terenie znajdował się (a właściwie pod ziemią dalej się znajduje) jeden z najstarszych na terenie powiatu cmentarzy, który na pewno funkcjonował wokół wybudowanego tu w średniowieczu kościoła. Niemal pewne jest, że w kościele lub na okalającym go cmentarzu pochowano założycieli wsi – rycerzy von Tergewisch. Ten przykościelny cmentarz musiał funkcjonować do połowy XIX w. kiedy to założony został istniejący nadal cmentarz ewangelicki. Z analizy archiwalnych map wynika, że w pobliżu dworu istniała w XIX w. kaplica rodowa. Na mapach z okresu międzywojennego widać też mały cmentarz położony za wsią po północnej stronie drogi do Orzyn. Na pewno warto też odwiedzić znajdujący się na skraju wsi cmentarz ewangelicki. Zobaczyć tam można żeliwny krzyż, którego ramiona „wrosły” w dwa rosnące przy nim drzewa. Na cmentarzu tym znajduje się kwatera wojenna o nieustalonej lokalizacji, w której pochowano 2 żołnierzy armii rosyjskiej poległych 27 sierpnia 1914 r. Prawdopodobnie kwatera ta jest zapadnięta. Niedawno dotarły do mnie informacje, że w trakcie prowadzonych kilka lat temu prac ziemnych odkopano kamień z pomnika upamiętniającego mieszkańców Targowa poległych w trakcie I wojny światowej. Kamień ten podobno ponownie został zasypany. Być może zdecydowano o tym, gdy ujrzano swastykę, którą był „przyozdobiony”.
Tajemniczą sprawą jest też (spóźnione o 30 lat) 600-lecie wsi, które obchodzono w Targowie w minioną sobotę.
(zdjęcia ze zbiorów autora){/akeebasubs}