Katoliccy mieszkańcy Opaleńca aż do połowy XIX wieku uczęszczali głównie do położonego po drugiej stronie granicy kościoła w pobliskich Chorzelach. W 1853 roku ksiądz Walenty Tolsdorf zakupił w Opaleńcu parcelę pod cmentarz katolicki. Po powstaniu styczniowym granica została zamknięta i katolicy z Opaleńca stracili możliwość korzystania z kościoła w Chorzelach. Wówczas podjęto decyzję o utworzeniu tu stacji misyjnej.

STACJA MISYJNA

Od 1872 roku cztery razy w roku nabożeństwo w Opaleńcu odprawiał ksiądz z Wielbarka. Stację misyjną w tej wsi otoczyła opieką Sodalicja Mariańska młodych kupców z Kolonii, która w 1872 roku przeznaczyła 350 talarów na pokrycie kosztów utrzymania dojeżdżającego do Opaleńca duchownego. Wsparcie o podobnej wielkości wpływało też w kolejnych latach. Było ono częściowo przeznaczone na fundusz budowy kościoła. W 1864 roku Stowarzyszenie św. Wojciecha z Fromborka kupiło nieruchomość z przeznaczeniem na stację misyjną. Jednak stojące na niej budynki postanowiono wykorzystać na szkołę katolicką. Stowarzyszenie natomiast pod stację misyjną nabyło inną parcelę.

BUDOWA Z PRZESZKODAMI

W 1872 roku nominację na placówkę wielbarską otrzymał ksiądz Jan Nepomucen Szadowski. Do jego obowiązków należała również opieka nad Opaleńcem. {akeebasubs !*}

{/akeebasubs}{akeebasubs *}W maju 1873 roku wytyczono miejsce pod kościół. Jednak policja, w związku z trwającym w Prusach kulturkampfem, cofnęła wydane wcześniej zezwolenie na jego budowę, a ksiądz Szadowski za organizację procesji był karany przez sąd grzywnami. Ponowną zgodę na budowę kościoła udało się uzyskać jeszcze w lipcu tego samego roku. 5 sierpnia 1873 roku wmurowano kamień węgielny pod przyszłą świątynię. Do końca roku wzniesiono kościół i plebanię z pomieszczeniami szkolnymi. Budowę zrealizowano i kościół wyposażono w sporej mierze dzięki pomocy różnych stowarzyszeń katolickich oraz osób prywatnych. W 1875 roku zainstalowano pochodzące z kościoła w Klewkach organy. Dzwony ufundowali wspólnie ks. Tolsdorf oraz Anna Adelstein. Trzy dzwony znajdowały się w zewnętrznej, drewnianej dzwonnicy. W trakcie I wojny światowej zostały przetopione. Po wojnie zawieszono nowe.

POŚWIĘCENIE NOWEJ ŚWIĄTYNI

Poświęcenie nowej świątyni (Opieki Świętego Józefa) odbyło się 25 listopada 1873 roku. Uroczystości przewodniczył ks. Walenty Tolsdorf. W wydarzeniu uczestniczyli również miejscowi protestanci, jak i ludność polska z drugiej strony granicy. W lipcu 1875 roku biskup udzielił w Opaleńcu bierzmowania aż 134 osobom, w tym 37 z Królestwa Polskiego i 7 z Nidzicy.

Kościół w Wielbarku zbudowano dopiero 7 lat później, pomimo tego to Wielbark był siedzibą parafii. Spowodowało to powstanie powiedzenia: „Opaleniec ma kościół bez księdza, a Wielbark księdza bez kościoła”. 4 czerwca 1926 roku w Opaleńcu powstała oddzielna parafia. Do 1936 roku odbywały się tu regularnie nabożeństwa w języku polskim. Istniała też (początkowo na plebanii) szkoła katolicka. W 1945 roku plebania została spalona przez żołnierzy sowieckich.

SZKOŁA KATOLICKA I EWANGELICKA

Na przykościelnym cmentarzu zachowało się trochę starych nagrobków i ciekawych krzyży. W północno-zachodnim rogu cmentarza znajduje się mogiła wojenna jeńca rosyjskiego zmarłego 12.11.1918 roku, natomiast w jego środkowej części - kwatera, w której pochowano 4 żołnierzy armii niemieckiej zmarłych w lazarecie w marcu 1915 roku.

Na początku XX wieku władze uznały prawo społeczności katolickiej do własnego szkolnictwa i wówczas nastąpił w Opaleńcu podział na szkołę katolicką i ewangelicką. Jednoklasowa szkoła katolicka założona została przed I wojną światową. W latach 20. doszła kolejna klasa, w której uczył Hans Kurowski, który założył zespół puzonistów. Na początku XX wieku wybudowano z czerwonej cegły dwuklasową szkołę ewangelicką z dwoma mieszkaniami dla nauczycieli. Do szkoły należały zabudowania gospodarcze (stajnia, stodoła) i 17 mórg ziemi, głównie położonych przy granicy łąk, które były dzierżawione rolnikom.

Nauczycielami byli: Julius Schulz, Eugen Wieczorrek, Tadra, Alfons Lahms, Wilhelm Kloß i na zastępstwie w trakcie I wojny światowej Wilhelm Labusch.

Witold Olbryś{/akeebasubs}