ODRODZONA WIEŚ

Płozy istniały już przed 1567 r. Następnie wieś z jakiegoś powodu zanikła. Prawdopodobnie spłonęła, a jej teren ponownie porósł las. Na początku XVIII w. Płozy odnowiły się, początkowo jako smolarnia.

O tych wcześniejszych początkach wsi świadczy znaleziona tu kilka lat temu moneta z XVI w. W 1782 r. liczyły 5 dymów. 24 lutego 1788 r. wieś otrzymała 16 włók 23 mórg szkatułowych. Przy tym samym areale w 1858 r. znajdowały się tu 23 dymy. Na początku XIX w. w Płozach dziedziczne gospodarstwa prowadzili chłopi o nazwiskach: Tanski, Czerański, Spittka, Trczak, Linka, Rasch, Czerański i Pawłowski. Warunki gospodarowania z powodu słabych, piaszczystych gleb były tu wówczas wyjątkowo trudne. Sytuacja poprawiła się wraz z wykopaniem Kanału Zachodniego. Udało się wówczas osuszyć grunty a dotąd wyłącznie zwarta zabudowa wsi trochę się rozproszyła. W 1884 r. otwarto linię kolejową Szczytno - Pisz. W Płozach nie wybudowano dworca, ale istniał tu przystanek kolejowy.

ZNISZCZENIA WOJENNE

W trakcie I wojny światowej w nocy z 21 na 22 sierpnia 1914 r. Płozy zostały prawie doszczętnie zniszczone. {akeebasubs !*}

{/akeebasubs}{akeebasubs *} Rosjanie spalili 36 budynków mieszkalnych i 46 gospodarczych. Płozy odbudowano jeszcze w trakcie wojny, głównie siłami ich mieszkańców. Gdy wrócili oni do swoich spalonych domów, to zimę byli zmuszeni spędzić w ruinach lub sąsiednich miejscowościach. Wiosną zbudowano prowizoryczne szopy z desek, które miały dać schronienie ludziom, a następnie zaczęto odbudowywać budynki gospodarcze. Dopiero na koniec przystąpiono do odbudowy budynków mieszkalnych. Między innymi w 1918 r. wybudowano tu nową szkołę.

Na miejscowym cmentarzu znajduje się mogiła, w której spoczywają zamordowani 30 sierpnia przez żołnierzy carskich cywile: Gottlieb Makrutzki, Friedrich Kell i Wilhelm Gayk. Dzień wcześniej pod Płozami żołnierze rosyjscy zakłuli bagnetami ośmiu mieszkańców Rozóg. Początkowo zmarli z Płozów byli chowani na założonym w połowie XIX w. cmentarzu znajdującym się w połowie drogi do Wawroch.

PRZEDWOJENNY ROZWÓJ

W drugiej połowie XIX w. gospodę w Płozach prowadził niejaki Skrotzki. W 1891 r. z powodu choroby chciał ją wraz z 15 morgami ziemi sprzedać. Po I wojnie światowej  gospodę (widoczną na pocztówce) prowadzili: Wilh. Brandt, Wilh. Radzik oraz E. Bratke.

Od końca lat 20. XX w. do 1939 r. wieś systematycznie się rozwijała. Budowano tu nowe domy i gospodarstwa. Rozwój był możliwy między innymi dzięki budowie lepszych połączeń drogowych z drogą Szczytno - Rozogi i z Lipowcem. Przed wojną w Płozach były 33 gospodarstwa, z czego 8 miało areał powyżej 20 ha.

Wieś ponownie mocno ucierpiała pod koniec kolejnej wojny. W styczniu 1945 r. Sowieci zamordowali 6 mieszkańców, 8 zginęło służąc w Wehrmachcie.

Witold Olbryś