NAJWIĘKSZY PRACODAWCA
Otto Hipler prowadził w Wielbarku tartak, strugarnię oraz wytwórnię cegieł silikatowych i elementów betonowych. Od 1929 r. należał też do niego niewielki, w pełni zautomatyzowany i zatrudniający 2 osoby, młyn w Sadku.
Młyn ten zamknięty został przed wybuchem II wojny światowej. Hipler był największym pracodawcą w mieście. W latach trzydziestych jego firma zatrudniała około 100 osób. Do firmy należało również duże gospodarstwo rolne. Należące do Hiplera budynki znajdowały się też na obrzeżach Szczytna.
UTRACONY TARTAK EMILA LEYKA
O. Hipler firmę, którą prowadził do 1945 r., kupił w 1924 r. od Bruna Kleefeldta, któremu w rozliczeniu oddał tartak w Jedwabnie. Przed Kleefeldtem właścicielem tartaku był Emil Leyk, który utracił świetnie prosperującą firmę, ponieważ zaangażował się w plebiscyt po polskiej stronie. Tartak prawdopodobnie zbudował przed I wojną światową Brzezinski, ale to Leyk, który był z wykształcenia inżynierem, unowocześnił go oraz wybudował cegielnię, a w Szczytnie - wytwórnię elementów prefabrykowanych.
INTRATNY INTERES
Otto Hipler urodził się 14 sierpnia 1891 r. w Jedwabnie. Jego ojciec, Robert, był rymarzem, matka, z domu Lipka, pochodziła z Jurgów. Żona Otto Hiplera - Ida, pochodziła z powiatu kwidzyńskiego. O. Hipler z wykształcenia był księgowym.{akeebasubs !*}
Aby zapoznać się z pełną treścią artykułu zachęcamy
do wykupienia e-prenumeraty.
W 1920 lub 1921 r. rodzina Hiplerów wybudowała w Jedwabnie niewielki tartak. Interes z powodu braku kolei w Jedwabnie nie miał większych perspektyw na rozwój i Otto Hipler postanowił dokonać zamiany na firmę Kleefeldta, którą znał ze stażu. Firma była w kiepskim stanie, ale stopniowo zaczęła przynosić zyski. Przetrwała ciężkie lata (1929-1933) kryzysu gospodarczego. Maksymalna wydajność tartaku wynosiła 5800 metrów sześciennych. Zdecydowanie największa część sprzedaży trafiła do Niemiec, w tym Berlina. Dzięki dobrej sytuacji finansowej Otto Hipler kupił 29 hektarów lasu pomiędzy Wielbarkiem a Szymankami.
Cegielnia silikatowa wytwarzała około 4500 cegieł dziennie. Potrzebne do produkcji wapno przywożono z Górnego Śląska, natomiast piasku w okolicach Wielbarka nie brakowało. Najbardziej prymitywna była wytwórnia elementów betonowych, w której pracowano ręcznie. Wykonywano w niej między innymi betonowe nagrobki. Na cmentarzu w Opaleńcu zachowała się pulpitowa tabliczka z betonu, sygnowana pod spodem „Otto Hipler”. Cegielnia i cementownia pracowały tylko sezonowo, po wybuchu wojny zostały zamknięte z powodu braku pracowników. W tartaku w trakcie wojny początkowo pracowali Polacy, później dołączyli Francuzi oraz rosyjscy jeńcy wojenni.
Małżeństwo Hiplerów miało troje dzieci: Elfriedę, Dorotheę i Heinza. W sierpniu 1944 r Heinz rozpoczął staż w firmie ojca, na którego następcę był przygotowywany.
LOSY RODZINY
W nocy z 21 na 22 stycznia 1945 r. rodzina Hiplerów uciekła w okolice Olsztyna, gdzie wpadła w ręce Sowietów. Otto Hipler z niewoli został zwolniony do Niemiec Zachodnich w 1949 r. Zmarł w wieku 68 lat, dokładnie 6 lutego 1960 r. w Hamburgu. Heinz Hipler odwiedził Wielbark w r. 1977. Pozostawił wspomnienia, na podstawie których napisałem ten artykuł.
Po wojnie tartak funkcjonował jako przedsiębiorstwo państwowe. Na jego terenie działa obecnie Swedwood Poland (IKEA).
Witold Olbryś{/akeebasubs}