Czy istnieje jeszcze prawdziwa sztuka dziennikarska, czy też raczej przekonanie, że napisanie czegokolwiek, to żadna sztuka? Gdzie kończy się rzetelna informacja, a gdzie zaczyna propaganda? Czy są jeszcze dziennikarze bezstronni, czy tylko polityczni agitatorzy? Czy w tym zawodzie nadal egzystuje pojęcie „profesjonalizm”? Moje pytania dotyczą medialnych komentatorów politycznych. Zarówno tych z prasy, jak również z telewizji. Radia nie słucham, zatem nic o nim nie potrafię powiedzieć.

Dzisiaj nasze społeczeństwo jest podzielone. Mniej więcej pół na pół. Na część prorządową, to jest propisowską i na tak zwaną totalną opozycję, czyli przeciwników PiS. No i trwa polityczny bój, a najlepszym narzędziem takiej walki są środki masowego przekazu. „Kurek Mazurski”, na szczęście, nie bierze udziału w tej medialnej wojnie i jak dotąd potrafi zachować swoją dziennikarską niezależność, zatem ja skorzystam z prawa felietonisty i opiszę własne, osobiste wrażenia na temat ogólnopolskiej walki mediów.

Przez wiele lat, bo aż od czasów studenckich, przyjaźniłem się z Andrzejem Woyciechowskim, założycielem i wieloletnim szefem radia ZET. Andrzej niestety nie żyje już od 23 lat. Był radiowcem jeszcze podczas studiów. Studiował romanistykę, mówił znakomicie po francusku, zatem dorabiał sobie pracując w francuskojęzycznej redakcji polskiej rozgłośni radiowej dla zagranicy. Później, już po studiach, rozpoczął pracę w telewizji. W stanie wojennym brutalnie wyrzucono go z roboty i wówczas zasłynął jako Pierre Vodnik, francuski korespondent z Polski. Jego materiały prasowe, przekazywane tajną drogą do francuskiego „Liberation”, były natychmiast przedrukowywane przez „New York Times” oraz „Washington Post”. Oczywiście nikt nawet nie domyślał się, że Pierre Vodnik to Andrzej Woyciechowski. Był znakomicie zakonspirowany. Bezpieka wprost szalała, żeby znaleźć tego wrednego i nazbyt dobrze poinformowanego „żabojada”. Bez skutku. Skończył się stan wojenny. W Polsce nastąpiły polityczne zmiany, Andrzej otworzył wówczas pierwszą prywatną rozgłośnię radiową, czyli Radio ZET. Za niepodważalną podstawę działania przyjął apolityczność radiostacji. Jego dziennikarze nie mieli prawa do ujawniania osobistych sympatii. Pamiętam, że kiedy podczas prezydenckich wyborów w roku 1990, kiedy konkurentem Lecha Wałęsy był Tadeusz Mazowiecki, młody reporter Radia ZET powiedział do mikrofonu: „Niestety na mityngu Wałęsy było mniej osób niż na wiecu Mazowieckiego”. To słówko „niestety” nie mieściło się już w bezstronnej informacji. Autor przekazu tylko dlatego nie wyleciał z radia, że był młodziutkim i dobrze zapowiadającym się dziennikarzem. Został jednak pouczony i musiał się pilnować.

A jak ta apolityczność wygląda dzisiaj? Wcale nie wygląda.{akeebasubs !*}

{/akeebasubs}{akeebasubs *}  Jeśli chodzi o stacje telewizyjne, to wiadomo. TVP kierowana przez Jacka Kurskiego jest propagandową stacja PIS, natomiast TVN i Polsat wprost przeciwnie. Ale też w każdej z nich pracują zarówno prawdziwi dziennikarze, jak i tacy „niekoniecznie”. Zacznijmy od TVP INFO. Gwiazdą programu „Woronicza 17” jest Michał Rachoń. W programach, które oglądałem, wciąż przypomina on interlokutorom z opozycji „ja jestem dziennikarzem”. Bowiem mają oni uzasadnione wątpliwości, co do jego kompetencji, kiedy prowadząc program na ogół nie dopuszcza ich do głosu. Niektórzy z nich, wprost w oczy, nazwali go propagandzistą. Sam słyszałem. W podobnej audycji emitowanej przez TVN „Kawa na ławę” kolejni prowadzący, czyli przez długie lata Bogdan Rymanowski, a obecnie Konrad Piasecki, także nigdy nie kryli się ze swymi politycznymi poglądami. Tyle że żaden z nich nigdy tych poglądów nie narzucał rozmówcom tak bezczelnie jak Michał Rachoń. W końcu rolą dziennikarza prowadzącega program, z udziałem kilkorga polityków różnych opcji, jest prowokowanie ich do wzajemnej wymiany myśl. Traktując wszystkich z szacunkiem, jak to wypada, wobec zaproszonych gości. Po to zostali zaproszeni, aby spierać się między sobą, a także kłócić, na miarę swojej wiedzy. Przecież nie po to, żeby wysłuchiwać nieustannych reprymend niewiele znaczącego dziennikarzyny.

Po stronie przeciwnej, czyli w TVN, też mamy dziennikarzy różnych. Kontrowersyjną osobą, jak dla mnie, jest Monika Olejnik. Skądinąd doświadczona, znakomita dziennikarka, która zresztą zaczynała w Radio ZET. Niestety odnoszę wrażenie, że nawet jej trochę „odbiło”. Nie mam wielkiego szacunku dla polityków, ale mimo wszystko uważam, że dziennikarz zaprasza przedstawiciela władzy po to, żeby czegokolwiek dowiedzieć się, a nie po to, żeby mu „nasobaczyć”. Jeśli taka Monika Olejnik wszystko wie lepiej, podobnie jak Michał Rachoń, to dlaczego nie są członkami rządu. Na przykład Rachoń na prezydenta, a Olejnik na premierkę. Tu dygresja. Przypomniałem sobie jak to Janek Pietrzak kandydował niegdyś na prezydenta, a dzisiaj pisuje felietoniki do tygodnika „Sieci”. Czyli kariera w drugą stronę.

Chciałem jeszcze trochę napisać o współczesnej prasie, czyli politycznym zaangażowaniu takich czasopism jak „Gazeta Wyborcza”, „Sieci” i innych periodyków przeciwstawnych sobie. Także o paskudnym tekście w „Rzeczpospolitej” Cezarego Gmyza (obecnie korespondent TVP w Berlinie) na temat profesora Władysława Bartoszewskiego. Gmyza, po opublikowaniu wzmiankowanego tekstu, wyrzucono z redakcji „Rzeczpospolitej”. Brawo. Nawet Dawid Wildstein (syn Bronisława), choć dziennikarz prawicowy, nie wytrzymał nerwowo i dał wyraz swojemu oburzeniu. Mam w zanadrzu jeszcze kilka ciekawych przykładów walki dobrego ze złem w dziennikarstwie, niestety brak już miejsca na kontynuację tematu.

Mówiono niegdyś „Są ludzie i ludziska”. Mój felieton spuentowałbym stwierdzeniem „Są dziennikarze i dziennikarzyny”. Co do mnie, to dziennikarstwo nie jest moim zawodem. Jestem architektem. Ale lubię czasem dać wyraz na piśmie swoim odczuciom. Cieszę się, że dzięki redakcji „Kurka Mazurskiego” mam taką okazję.

Andrzej Symonowicz{/akeebasubs}