POCZĄTKI WSI
Nazwa Grom jest pochodzenia pruskiego i została zapożyczona od nazwy Jeziora Gromskiego, w pobliżu którego założono miejscowość.
Grom lokowano 2 lutego 1381 r. na 60 włókach jako wieś czynszową. Przywilej lokacyjny wystawił komtur ostródzki Kuno von Liebenstein w obecności prokuratora wielbarskiego Crafta von Trewensteina oraz prokuratora szczycieńskiego Sibolda Lowego. 6 wolnych włók wraz z niższym sądownictwem i prawem połowu ryb w Jeziorze Gromskim otrzymał sołtys Heinrich Goldenhorn - Niemiec pochodzący najprawdopodobniej z Żabiego Rogu. Osadnicy otrzymali 6 lat wolnych od danin. Po upływie tego okresu zobowiązani byli do zapłaty czynszu wynoszącego 15 skojców (1 skojec to 24 część grzywny) oraz dziesięciny wynoszącej pół szeflu żyta i pół szeflu owsa od włóki na rzecz kościoła w Heinrichswalde - wsi, która była poprzedniczką Pasymia. Mieli też prawo do połowu ryb na własne potrzeby. W 1425 r. żyło tu 25 chłopów. Już w średniowieczu funkcjonowała tu karczma. Połowę należnego za jej prowadzenie czynu otrzymywał miejscowy sołtys. W 1445 r. osobny przywilej otrzymali zamieszkali w Gromie bartnicy. Jeden z nich - Pietrasz, uzyskał wówczas przywilej włóki wolnej od tłoki.
BITWA PIWNA
W trakcie wojny trzynastoletniej wieś została przez Krzyżaków za 600 grzywien „mniejszej wagi” zastawiona u Henryka Pielgrzyma. W 1609 r. na polach pomiędzy Jęcznikim a Gromem doszło do tak zwanej bitwy piwnej, w trakcie której mieszkańcy Pasymia pobili się z mieszkańcami Szczytna o prawo do warzenia piwa.{akeebasubs !*}
Aby zapoznać się z pełną treścią artykułu zachęcamy
do wykupienia e-prenumeraty.
EPIDEMIA DŻUMY
W 1653 r. areał gruntów był tu już większy o 15 włók. W Gromie mieszkało wówczas 26 rodzin chłopskich, 1 chłop wolny (kelmer), sołtys i karczmarz. Część chłopów zobowiązana była do szarwarku (darmowej pracy) w majątku w Jęczniku. W 1723 r. (po okresie zarazy dżumy z lat 1709-1711) 12 włók pozostało zagospodarowanych, natomiast 38 włók było opuszczonych. Warunki gospodarcze były wówczas fatalne, a chłopi byli często niedożywieni. Jednak w latach 1751-1754 udało się zagospodarować opuszczone grunty. Powstało wówczas 20 nowych gospodarstw zasiedlonych przez asekurantów. W 1782 r. było tu 45 dymów. W 1840 r. żyło we wsi 48 rodzin.
Do 1881 r. mieszkańcy Gromu mogli poławiać ryby w wielkim Jeziorze Gromskim. W tymże roku prawo to wykupił skarb państwa. Jednak część mieszkańców zajmowała się rybactwem. W Gromie od 1908 r. mieszkał dzierżawca rybacki - Żyd Abraham Kaczynski.
DOBRA KOMUNIKACJA ZE ŚWIATEM
Grom był bardzo dobrze skomunikowany. Przebiegała przez niego droga ze Szczytna do Olsztyna, a od 1883 r. taka sama trasa kolejowa. Na dworcu działała poczta prowadzona przez kierownika stacji - Friedricha Thimma. Był tam też telegraf i telefon. Po przejściu na emeryturę Thimm kupił dom we wsi i przeniósł tam pocztę. Fr. Thimm urodził się w Prusach Zachodnich, był weteranem wojny z 1866 i 1871. Po śmierci został pochowany na cmentarzu w Gromie. Pocztę prowadziła po nim córka Emma, która jednak po ślubie wyprowadziła się do Szczytna. Później sklep i pocztę prowadził w Gromie A. Bux. Około 1890 r. przy dworcu wybudowano dwie cegielnie, które sporą część wyprodukowanych tu cegieł i dachówek wysyłały do nabywców koleją. Obie cegielnie znajdowały się na wschód od dworca, większa po południowej, mniejsza po północnej stronie torów. W większej, należącej do Sendera, cegielni parowej pracowało około 80 osób. Mniejsza cegielnia należała do J. Czeczka, zatrudniała około 30 pracowników.
Witold Olbryś{/akeebasubs}