GOSPODY I SKLEPY

Pierwszą karczmę prowadził w Klonie pod koniec XVIII w. Casper Bieber. Następnie należała ona do rodziny von Großów.

Ok. 1840 r. gospodę założył tu pochodzący z Pomorza Friedrich Fehrmann. W 1880 r., od pożaru w gospodzie Toppa spaliła się spora część  północnej strony wsi. Następcą Toppa był Nowotzin. Przed I wojną światową gospody w Klonie prowadzili: Jadwigia Thybusch, A. Kitsch i Wyszomierski. W 1861 r. sklep tekstylny założył kupiec Sennig. Natomiast sklep kolonialny prowadził Eichel.

WIATRAK

Co najmniej od lat 70. XIX w. działał w Klonie wiatrak. W 1877 r. w szczycieńskim tygodniku urzędowym Christoph Siedlik opublikował ogłoszenie, w którym informował o zamiarze sprzedaży swojego młyna. Transakcja najwidoczniej doszła do skutku i kolejnym właścicielem młyna był Max Glembotzki. Od około 1900 r. wiatrak należał do Symanzicka. W okresie międzywojennym posiadał go Hermann Krüger, który przed wybuchem II wojny światowej zbudował w jego pobliżu młyn elektryczny. Stary wiatrak stał opuszczony. Po wojnie rozebrano go i wywieziono w głąb Polski.

LISTONOSZ - BAJARZ

W 1870 r. założono agencję pocztową, przekształconą później w oddział pocztowy, który mieścił się w karczmie Heinricha Wyszomierskiego. {akeebasubs !*}

{/akeebasubs}{akeebasubs *} Około 1930 r. pocztę przeniesiono do domu Johanna Czcholla. Pocztę i centralę telefoniczną obsługiwał tam Willi Depner. Długi czas listonoszem w Klonie był Karl Powalka, który słynął z zamiłowania do przesady i opowiadania niewiarygodnych historii.

RZEMIOSŁO I RZEŹNIA

W Klonie dosyć licznie reprezentowane było rzemiosło. Od około 1880 r. kuźnie prowadzili tu Michael Podziech, a następnie Symanzik i Baumann, a po I wojnie światowej Adolf Bialowons i Martin Łukowski. Już w połowie XIX w. zakład stolarski prowadził Konetzka i jego następca - Peter Zatryb. Przed I wojną światową warsztat stolarski miał August Krenczek. W latach 30. XX w. nowoczesną, wyposażoną już w maszyny stolarnię prowadzili August Niesall i Wilhelma Werner. Na przełomie XIX i XX w. sklep mięsny otworzył Gustav Fortak. Po 1920 r. rzeźnię prowadził Wilhelm Koprek. Od połowy lat 30. sklepy mięsne prowadzili Gustav Trzeziak i Paul Patz.

WIEJSKIE UROCZYSTOŚCI

Zamknięte uroczystości odbywały się zazwyczaj w gospodzie Jadwigi Thybusch. Latem imprezy plenerowe organizowano na placu w lesie Langendamm, gdzie układano z desek scenę. Obok placu znajdowała się strzelnica, z której korzystali członkowie Związku Kombatantów. Jakob Dombrowski założył zespół muzyczny, prowadzenie którego przejął po ojcu  Anton Dombrowski.

ŻYCIE SPOŁECZNE

W 1870 r. rozpoczęto kopanie kanału wschodniego. Dzięki niemu osuszono podmokłe łąki i sytuacja gospodarcza wsi znacznie się polepszyła. W 1900 r. zbudowano szosę prowadzącą z Rozóg, przez Klon do Wielbarka. W Klonie działały następujące organizacje: Związek Kombatantów, Związek Chrześcijańskich Dziewczyn i Ochotnicza Straż Pożarna. Jeszcze w okresie międzywojennym przed ogniem ostrzegał mieszkańców Klonu dzwon umieszczony na drewnianym słupie. Od końca drugiej połowy XIX w. ludzie z Klonu masowo wyjeżdżają do pracy do Zagłębia Ruhry.

URODZINOWY DĄB

Znajdujący się za wsią, po prawej stronie drogi do Rozóg, cmentarz ewangelicki założono prawdopodobnie w połowie XIX w. Znajduje się na nim kwatera z I wojny światowej, w której spoczywa 2 żołnierzy armii niemieckiej poległych w sierpniu 1914 r. oraz  2 rosyjskich jeńców zmarłych w 1918 r. W trakcie wojny spalonych zostało 9 domów i 27 budynków mieszkalnych. Dzięki pomocy państwa zniszczone budynki udało się szybko odbudować. Poległych w trakcie wielkiej wojny mieszkańców gminy, w skład której oprócz Klonu wchodziły: Zawojki, Wujaki, Orzeszki, Nowy Suchoros i Kilimany, upamiętniał postawiony w 1923 r. pomnik. Obecnie jest on przerobiony na przydrożny krzyż, ale w większości opadł już z niego tynk, którym przykryto dane poległych żołnierzy. Pomnik stoi na skrzyżowaniu dróg obok dawnej szkoły ewangelickiej i dębu, który posadzono w 1900 r. dla upamiętnienia osiemnastych urodzin niemieckiego następcy tronu, Wilhelma Hohenzollerna (1882–1951). Tak o tym wydarzeniu pisał 19 maja 1901 r. „Przyjaciel Ludu”: Rozogi, 8 maja. Na winszowanie, dnia urodzin kronprynca, 6 maja, odesłane do Bonu, w którem też meldowano było, że „dęby kropryncowe”, sadzone w przeszłym roku w dniu wywołania pełnoletności następcy tronu tu w Rozogach i w Klonie, przez ostrą zimę szczęśliwie wytrwały, a na początku wiosny do nowego życia się ocuciły, naśladująca odpowiedź przyszla: „Bon 7 maja, Do amstforstejra Ulonski, Friedrichsdorf, Ostpr., Jego Królewiczowska i Cesarska Mość za wdzięczne winszowanie dziękę przejmą składa. - Oberst von Pritzelwitz”.

Witold Olbryś{/akeebasubs}