NAJWIĘKSZY PRACODAWCA

Otto Hipler prowadził w Wielbarku tartak, strugarnię oraz wytwórnię cegieł silikatowych i elementów betonowych. Od 1929 r. należał też do niego niewielki, w pełni zautomatyzowany i zatrudniający 2 osoby, młyn w Sadku.

Dodaj komentarz

MAZURSCY OSADNICY

Kolonia założona została w Spychowskim Lesie w 1820 r. przez osadników mazurskich, którzy osiedlili się po I rozbiorze w Polsce, ale w czasach późniejszych wrócili do Prus.

Dodaj komentarz

Staroobrzędowcy

Na początku drugiej połowy XIX w. Paweł Ledniewow założył w Spychowie żeński klasztor staroobrzędowców.

Dodaj komentarz

STRAŻ OCHOTNICZA

W 1900 r. w gospodzie Junga odbyło się spotkanie założycielskie ochotniczej straży pożarnej. Głównym inicjatorem jej założenia był właściciel młyna Emil Neubacher, pełniący od 1901 r. funkcję sołtysa Spychowa.

Dodaj komentarz

SZKOŁA

Pierwszą szkołę założono w Spychowie przed 1740 r. W 1898 r. drewniany, kryty trzciną budynek szkolny spłonął.

Dodaj komentarz

POCZĄTKI

Spychowo powstało prawdopodobnie pod koniec okresu krzyżackiego. Przed 1539 r. wzniesiono tu zameczek myśliwski.

Dodaj komentarz

WYCHOWANIE PRZEZ PRACĘ

W ubiegłym tygodniu pisałem o Roku Pracy na Ziemi i obozie tej organizacji w Borkach Wielkich.

Dodaj komentarz

PRACA I INDOKTRYNACJA

W okresie międzywojennym na terenie powiatu szczycieńskiego rozlokowane były różne obozy, w których młodzi ludzie uczyli się pracy i jednocześnie podlegali politycznej indoktrynacji.

Dodaj komentarz

JAK NA DZIKIM ZACHODZIE

Sytuację na Mazurach w okresie powojennym porównuje się często do Dzikiego Zachodu.

Dodaj komentarz

W 1915 roku zbudowana została kolejka wąskotorowa, łącząca Spychowo i Rozogi z Myszyńcem, następnie z Ostrołęką Służyła gospodarczej eksploatacji Kurpi, z których wywożono przede wszystkim drewno. W 1920 r. po plebiscycie kolejka otwarta została dla ruchu osobowego.

Dodaj komentarz

I wojna

31 lipca 1914 r. wojska niemieckie ostrzelały kurpiowskie wsie znajdujące się po drugiej stronie granicy.

Dodaj komentarz

OPŁATY ZA MIEJSCE

Pierwszy, drewniany kościół w Rozogach wzniesiono z polecenia Fryderyka Wilhelma w 1665 r. Znajdował się po przeciwnej niż obecnie stronie drogi. Pierwszym duchownym w Rozogach był Martin Grabowski, ciężko ranny w trakcie polskiego najazdu, zmarł w 1677 r. Po nim proboszczem (w latach 1678-1699) został Johann Fröhlich.

Dodaj komentarz

POCZĄTKI

Pierwsza szkoła w Rozogach powstała prawdopodobnie wraz z założeniem parafii i powołaniem pierwszego pastora około 1670 r.

Dodaj komentarz

NAPIĘCIA RELIGIJNE

Granica prusko-mazowiecka w okolicach Rozóg była początkowo bez przeszkód przekraczana w obie strony. W wyniku migracji na obszar Mazur napływała ludność z Mazowsza, a na Kurpiach nierzadko osiedlali się osadnicy z Mazur, w tym prawdopodobnie również pochodzenia pruskiego. Po obu stronach granicy wytworzyła się podobna kultura, między innymi gwara i budownictwo.

Dodaj komentarz

ZACZĘŁO SIĘ OD STRAŻNICY

W latach trzydziestych XVI w. za panowania księcia Albrechta, na prawym brzegu rzeki Rozogi, w pobliżu granicy z Mazowszem wzniesiono strażnicę myśliwską Rossocken, która istniała do połowy XVIII w. W XVI w. od strażnicy po Szczytno (Młyńsko) rozciągała się pierwotna puszcza, na obszarze której dopiero w kolejnych stuleciach zaczęto zakładać nowe osady.

Dodaj komentarz

Pierwsze plany budowy kolei biegnącej z Warszawy przez Wielbark i Szczytno do Królewca istniały już w połowie XIX w. Budową miała się zająć prywatna spółka.

Dodaj komentarz

Egzekucja robotnika

Po 1933 r. nastąpił na Mazurach intensywny rozwój gospodarczy. Wiązało się to z dojściem do władzy NSDAP. Poprzez przeprowadzone wówczas w okolicy Rudki melioracje zwiększył się areał ziemi użytkowanej rolniczo. Nastąpił też rozwój budownictwa.

Dodaj komentarz

Przywilej lokacyjny dla Waplewa wydał w 1388 r. wielki mistrz Konrad Zöllner von Rotenstein. Nadał w nim Bartuschowi (Bartoszowi) 10 łanów. W zamian za to Bartusch był zobowiązany do wystawienia jednego zbrojnego z koniem za każdym razem, gdy zostanie do tego wezwany przez wielkiego mistrza i „jego braci”.

Dodaj komentarz

SZKOŁA

W roku 1911 r. powstała w Rudce szkoła. Do tego czasu dzieci z tej wsi uczęszczały do szkół w Szczytnie (zachodnia strona wsi) i Czarkowym Grądzie.

Dodaj komentarz

O historii Lipowca pisze Witold Olbryś

Dodaj komentarz